Gokverslaving treft niet langer alleen volwassenen van een bepaalde leeftijd, maar dringt steeds meer door in het leven van jongeren. Terwijl online kansspelen alledaags worden, technologie ze op elk moment toegankelijk maakt en hun promotie zich uitbreidt, laten de gevolgen zich voelen tot in de gespecialiseerde zorgdiensten.
Online gokken, een terrein zonder vangrails voor jongeren
In Nederland zien verslavingszorgdiensten een duidelijke toename van jonge volwassenen die hulp zoeken voor een afhankelijkheid van legaal toegestane kansspelen. Deze nieuwe zorgvragen zijn niet langer het exclusieve domein van oudere generaties, maar treffen vandaag de leeftijdsgroep van 18–35 jaar in onevenredige mate.
“Als we tien mensen zien komen voor een verslaving, zijn er acht jonger dan 35 jaar”, vertrouwt Bas Brons toe, gespecialiseerd therapeut bij SolutionS Verslavingszorg, een centrum voor verslavingsbehandeling. “Iedereen heeft een online casino in zijn zak. De ouderen die zich aanmelden, gaan nog naar fysieke casino’s, maar de jongeren zijn al volledig digitaal gegaan.”
Een van de sleutelfactoren die door specialisten wordt aangehaald, is de normalisering van gokken in de samenleving. In tegenstelling tot verslavingen aan middelen zoals alcohol of cocaïne, waarbij er nog steeds een maatschappelijke erkenning van het gevaar bestaat, genieten kansspelen vaak een meer “milde” reputatie. Jongeren zouden kunnen denken dat als de staat deze spellen toestaat, hun beoefening veilig is, of op zijn minst niet gevaarlijk.
Bas Brons legt uit dat de psychologische mechanismen die bij een weddenschap een rol spelen niet zonder gevolgen zijn: net zoals bij alcohol of drugs activeert gokken het beloningssysteem van de hersenen, waarbij chemische stoffen vrijkomen die onmiddellijk plezier geven en herhaling aanmoedigen. Het verschil ligt in het ontbreken van een sterk sociaal stigma rond gokken.
Cijfers die specialisten alarmeren
Recente gegevens bevestigen deze bezorgdheid. Volgens het meest recente rapport van het National Alcohol and Drugs Information System (LADIS) hebben in 2024 meer dan 2.700 mensen in Nederland hulp gezocht voor een gokverslaving, een cijfer dat sterk is gestegen sinds de opening van de legale online gokmarkt in 2021.
Deze statistiek, hoewel gedeeltelijk, is veelzeggend voor een trend die in meerdere internationale studies wordt bevestigd: toegang tot en promotie van kansspelen zijn belangrijke risicofactoren voor de ontwikkeling van verslavend gedrag bij jongeren.
In gesprekken met personen die momenteel in behandeling zijn, begon de afhankelijkheid vaak zeer vroeg. Sommigen hadden nog nooit een fysiek casino betreden voordat ze zich tot digitale platforms wendden, wat aantoont in welke mate de online omgeving het belangrijkste instappunt naar verslaving is geworden.
Onvoldoende hulpinitiatieven
Tegenover dit fenomeen bestaan er al instrumenten en structuren om de opkomende epidemie in te dammen. Een van de belangrijkste maatregelen is Cruks, een nationaal register voor vrijwillige uitsluiting van kansspelen. Wie zich inschrijft, kan niet langer spelen, noch in fysieke casino’s, noch op legale online platforms.
Maar deze maatregelen, hoe positief ook, blijven onvoldoende als ze niet gepaard gaan met een bredere preventie bij jongeren. Specialisten roepen op tot een betere toepassing van de verplichtingen tot spelersbescherming door operatoren, zodat wie tekenen van afhankelijkheid vertoont, tijdig wordt opgespoord en doorverwezen naar hulpdiensten voordat het te laat is.
In verschillende landen wijzen studies erop dat het huidige preventie- en beschermingsbeleid nog te zwak is. Een rapport van het WODC benadrukt dat de mechanismen voor de aanpak van risicogedrag onvoldoende doeltreffend zijn, met name omdat operatoren vaak de voorkeur geven aan spelersbehoud boven spelersbescherming.
De toename van gokverslaving bij jonge volwassenen is geen geïsoleerd of anekdotisch fenomeen. De gegevens en getuigenissen wijzen allemaal in dezelfde richting: zonder concrete en versterkte maatregelen zou deze crisis levens blijven verwoesten en zwaar wegen op de zorgsystemen en op de samenleving als geheel.