Sinds februari 2026 geldt in Frankrijk een experimenteel kader voor spellen die gebaseerd zijn op monetiseerbare digitale objecten (JONUM), een sector in volle expansie op het kruispunt van online gaming, blockchain en virtuele economieën.
Een regulering ontworpen voor een sector in snelle verandering
Het landschap van digitale spellen evolueert razendsnel. Sommige titels bieden gebruikers inmiddels de mogelijkheid om virtuele objecten te verwerven die een economische waarde hebben en soms verhandelbaar of doorverkoopbaar zijn. Geconfronteerd met dit fenomeen, dat juridisch moeilijk te classificeren is, hebben de overheden gekozen voor een tussenweg: eerst experimenteren, daarna pas definitief wetgeven. In februari heeft de Autorité Nationale des Jeux officieel het experiment gelanceerd met een regelgevend kader voor spellen die steunen op monetiseerbare digitale objecten, de zogenaamde JONUM. Deze testfase moet drie jaar duren.
De wetgever wilde elke verwarring vermijden tussen deze nieuwe digitale toepassingen en traditionele kansspelen. Daarom legt de wet verschillende cumulatieve criteria vast om een JONUM te identificeren.
Een spel valt binnen dit kader wanneer het berust op:
- een financiële opoffering van de speler,
- een mechanisme waarbij toeval een rol speelt,
- een beschikbaarstelling via een online communicatiedienst,
- het verkrijgen van monetiseerbare digitale objecten.
Deze digitale objecten kunnen verschillende vormen aannemen, waaronder activa die op een blockchain zijn geregistreerd of tokens die binnen het speluniversum kunnen worden gebruikt. De tekst voorziet ook in de mogelijkheid om andere soorten beloningen toe te kennen, zogenaamde bijkomende beloningen, waarvan de aard en de plafonds via regelgeving worden vastgelegd.
De Belgische regels
In België bestaat de term JONUM niet, maar dit concept ligt dicht bij dat van loot boxes. Betalende loot boxes worden als illegaal beschouwd omdat zij juridisch worden gelijkgesteld met kansspelen.
De autoriteiten zijn van oordeel dat deze mechanismen steunen op de drie kenmerkende elementen van een kansspel:
- een financiële inzet,
- een resultaat dat door toeval wordt bepaald,
- en de mogelijkheid om een winst te verkrijgen.
Sinds het standpunt dat in 2018 werd ingenomen door de Kansspelcommissie, mag een uitgever dit soort systeem dus niet aanbieden zonder de wet te overtreden. Concreet moeten videogames die op de Belgische markt worden verkocht de willekeurige kisten die met echt geld worden gekocht verwijderen of hun werking aanpassen om elke dimensie te vermijden die met een weddenschap kan worden gelijkgesteld.
Willekeurige mechanismen kunnen echter worden gedoogd wanneer zij geen enkele reële betaling vereisen of wanneer de beloningen uitsluitend via het spel kunnen worden verkregen, zonder financiële inzet. Deze aanpak maakt van België een van de strengste landen in Europa op het vlak van willekeurige monetisering in videogames.
Een experiment van drie jaar om het evenwicht te vinden
Het fenomeen blijft moeilijk in al zijn dimensies te vatten. De autoriteiten kiezen bewust voor een stapsgewijze aanpak: de werkelijke marktpraktijken observeren, in dialoog gaan met bedrijven en de risico’s meten alvorens een duurzaam kader vast te leggen. Deze methode moet het mogelijk maken drie vaak als tegenstrijdig voorgestelde doelstellingen met elkaar te verzoenen: openheid, innovatie en bescherming van de gebruikers.
Het systeem wil dan ook soepeler zijn dan het regime dat wordt opgelegd aan klassieke kansspeloperatoren. Het doel is niet om deze nieuwe spellen gelijk te stellen aan online weddenschappen, maar om een vertrouwensomgeving te creëren die de opkomst van een nog jonge economische sector kan begeleiden.
Een dialoog opgestart met de Web3-spelers
Om de start van het systeem te markeren, organiseerde de regulator een ontmoeting met bedrijven uit de Web3-sector die mogelijk betrokken zijn.
Dit uitwisselingsmoment weerspiegelt de wil tot co-creatie. De overheden willen een kloof vermijden tussen de norm en de technische realiteit, een vaak voorkomend probleem in digitale domeinen. Modellen die op blockchain gebaseerd zijn, van nature gedecentraliseerd en transnationaal, stellen immers nieuwe uitdagingen op het vlak van toezicht.
Een voorafgaande aangifteplicht om in Frankrijk actief te zijn
Elke onderneming die een JONUM-aanbod op Frans grondgebied wil voorstellen, moet vooraf een aangifte doen bij de regulator. Deze formaliteit vormt de verplichte toegangspoort tot het experiment.
Zodra het dossier formeel volledig wordt geacht, wordt een ontvangstbewijs afgeleverd. Maar de autoriteiten preciseren zorgvuldig de draagwijdte van dit document: het vormt geen garantie van conformiteit. Met andere woorden, de registratie betekent geen goedkeuring van het economisch model noch een juridische certificering. Het gaat om een mechanisme voor inventarisatie en opvolging. In het belang van de publieke informatie zal de lijst van aangegeven aanbiedingen op de website van de autoriteit worden gepubliceerd.
Een experiment dat ver buiten de spelensector wordt gevolgd
Het experiment zal drie jaar duren. Aan het einde ervan zullen de getrokken lessen het mogelijk maken om een definitief kader te overwegen. Naast digitale spellen alleen zou dit initiatief als model kunnen dienen voor andere domeinen die geconfronteerd worden met de opkomst van digitale activa en gedecentraliseerde technologieën.