In plaats van een strikte scheiding op te leggen voor hybride merken — bedrijven die zowel online kansspelen als fysieke kansspelen aanbieden — heeft het Nederlandse ministerie van Justitie en Veiligheid gekozen voor een flexibeler kader.
Een koerswijziging in het hart van de regulering
Het wetsontwerp dat alle niet-gerichte reclame voor kansspelen wil verbieden (Besluit Orka) had tot doel kwetsbare groepen te beschermen, met name jongvolwassenen. Adviesinstanties hadden een duidelijke scheiding van merken aanbevolen voor hybride ondernemingen — die zowel in fysieke vestigingen als online actief zijn. Maar geconfronteerd met mogelijke wetgevende vertragingen en het risico op financiële rechtszaken, heeft het ministerie afgezien van het opleggen van een volledige opsplitsing.
Recent vrijgegeven interne documenten tonen een sterke spanning binnen de administratie over dit onderwerp. Een vereiste tot een radicale merkverandering zou hebben betekend dat het volledige wetgevingsproces opnieuw moest worden opgestart, met aanzienlijke vertragingen tot gevolg.
Wat zijn de inzet voor de operatoren?
De zogenaamde “hybride” operatoren vormen een complexe categorie. Zo combineert de Nederlandse Loterij bijvoorbeeld de fysieke loterij en online sportweddenschappen onder het merk TOTO, met verkooppunten verspreid over duizenden handelszaken. Holland Casino daarentegen is in de eerste plaats een netwerk van landgebonden casino’s, maar met een groeiende digitale aanwezigheid. Deze actoren hebben aangevoerd dat de verplichting om hun merken op te geven of te wijzigen extreem kostelijk zou zijn. Ze hebben ook bezorgdheden geuit over billijkheid: één uniforme regel zou hybride operatoren onrechtvaardig kunnen benadelen ten opzichte van fysieke operatoren.
Het ministerie zocht een compromis: in plaats van een totale scheiding legde het een norm vast die vereist dat reclame voor fysieke kansspelen voldoende duidelijk te onderscheiden is van die voor online kansspelen, via de keuze van visuals, woordgebruik en context. Zo kan bijvoorbeeld het gebruik van verschillende lettertypes voor boodschappen over online kansspelen en die over fysieke kansspelen worden opgelegd, evenals geografische beperkingen op bepaalde reclamemedia.
De Kansspelautoriteit (Ksa) stuurde vervolgens een communicatie naar de betrokken operatoren waarin werd verduidelijkt dat de kleur en typografie van hun logo’s voldoende verschillend moeten zijn, naargelang het gaat om reclame voor online kansspelen of voor fysieke activiteiten. Deze aanbeveling illustreert de inspanning om de scheiding visueel waarneembaar te maken, zelfs zonder een formele merksplitsing.
Zo heeft de Nederlandse Loterij voorgesteld om de naam “TOTO Winkel” (winkel) te gebruiken voor haar landgebonden activiteiten, met de belofte bepaalde kenmerkende visuele elementen van haar online aanbod niet langer te gebruiken voor deze versie. Andere operatoren kozen voor subtielere verschillen tussen de logo’s van hun twee takken.
De puzzel van sportsponsoring
De meest verhitte discussies vonden plaats rond het gebruik van merken op sporttenues en sponsorpanelen. Het toevoegen van specifieke vermeldingen van fysieke casino’s op shirts lijkt voor de hand liggend, maar in de praktijk maken de beperkte ruimte en zichtbaarheidseisen deze oplossing weinig aantrekkelijk voor veel operatoren.
De Nederlandse Loterij stelde voor dat vanaf 2025 alle sportsponsorcontracten steeds de volledige benaming “TOTO Winkel” zouden tonen, eventueel vergezeld van een boodschap die uitnodigt om een fysiek verkooppunt te bezoeken.
Tijdens de overgangsfase hebben de autoriteiten echter toegestaan dat nieuwe sponsorcontracten worden afgesloten tot de zomer van 2025, uit vrees dat een volledige bevriezing van reclame-engagementen zou leiden tot een lawine van overhaaste contracten net voor de inwerkingtreding van strengere regels.
De kwestie van ambassadeurs en beroemdheden
Een ander belangrijk twistpunt was het verbod op het gebruik van publieke figuren of persoonlijkheden in reclame voor fysieke kansspelen, indien dit indirect online kansspelen zou kunnen promoten. Volgens de interne documenten maakte de Ksa zich zorgen dat populaire beroemdheden, waaronder voormalige sporters, onbewust de aandacht van jongeren zouden kunnen trekken naar online platforms, zelfs als zij officieel enkel reclame maakten voor landgebonden diensten.
Holland Casino betwistte deze benadering en voerde aan dat bij culturele of gastronomische evenementen die in haar vestigingen worden georganiseerd, de tussenkomst van beroemdheden niet gelijkgesteld zou mogen worden aan reclame voor kansspelen. De toezichthouder verwierp dit argument, omdat elk element dat bijdraagt aan een verhoogde merkbekendheid in een kansspelcontext met voorzichtigheid moet worden behandeld. Slechts enkele zeer beperkte uitzonderingen werden toegestaan, op voorwaarde dat het kansspelaspect daarbij niet centraal stond.
De situatie in België
In België geldt een quasi totaal verbod op reclame voor kansspeloperatoren, zowel online als fysiek. Dit verbod bestrijkt een zeer breed spectrum aan media: televisiespots, radiospots, promotievideo’s op sociale netwerken, affiches in de openbare ruimte en zelfs advertenties in kranten of tijdschriften.
Sportsponsoring is toegestaan zolang het logo niet meer dan 75 cm² van het totale oppervlak van de kleding inneemt en niet op de voorkant wordt aangebracht. Sponsoring via submerken zoals Golden Palace News en U-Experts is voorlopig ook toegestaan.
Er bestaat een uitzondering op deze regels voor de spellen van de Nationale Loterij, maar die wordt sterk betwist.