De Nationale Loterij heeft een nieuw initiatief gelanceerd onder de naam Erfgoedtombola, bedoeld om projecten voor het behoud en de restauratie van erfgoed in België te financieren. Met een budget dat voor de eerste editie kan oplopen tot 600.000 euro wil deze actie concrete steun bieden aan culturele actoren.
Een nieuw model om het collectieve geheugen te beschermen
Op een moment waarop tal van culturele goederen dringend restauratie nodig hebben en de publieke financiering onder druk staat, ziet een nieuw ondersteuningsmechanisme het licht: nationale solidariteit mobiliseren via een tombola die gewijd is aan het behoud van erfgoed. Het project, gedragen door de Nationale Loterij, brengt verschillende belangrijke spelers uit de culturele en filantropische wereld samen: Prométhéa, het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium en museumPASSmusées. Samen willen zij een concrete hefboom creëren om erfgoed te bewaren dat soms kwetsbaar, soms weinig bekend, maar altijd betekenisvol is.
Voor deze eerste editie is een totaalbudget voorzien dat kan oplopen tot 600.000 euro. Een bescheiden enveloppe in verhouding tot de erfgoednoden, maar betekenisvol voor gerichte projecten die vaak geconfronteerd worden met moeilijkheden om snel financiering te vinden. De geselecteerde projecten krijgen niet alleen financiële steun, maar ook begeleiding op maat. Restauratie van objecten, publieksontsluiting, ontwikkeling van toegankelijke verhalen of het creëren van partnerschappen: het initiatief past in een globale waarderingslogica.
Steun voor vaak onzichtbare erfgoedobjecten
In tegenstelling tot grote restauratiecampagnes van emblematische monumenten richt de Erfgoedtombola zich vooral op roerend erfgoed: kunstwerken, historische objecten, archieven, wetenschappelijke of ambachtelijke stukken. Roerend erfgoed is vaak het meest kwetsbaar: het ondergaat de tand des tijds, vereist specifieke expertise en beschikt zelden over eigen financiering. Door deze centraal te plaatsen in de projectoproep willen de organisatoren de definitie van erfgoed verruimen. Het gaat niet langer alleen om het bewaren van gebouwen, maar ook om materiële sporen van het collectieve leven.
Een logica van maatschappelijke herinvestering
Het initiatief kadert in een uitgesproken filosofie van volledige herinvestering van de opbrengsten in acties met maatschappelijke impact. De organisator benadrukt daarbij zijn wil om middelen te besteden aan initiatieven die een verschil maken in de samenleving.
Projectdragers beschikken voortaan over een duidelijke kalender om hun kandidatuur in te dienen. De uiterste indieningsdatum is vastgesteld op 1 april 2026. Verenigingen, culturele instellingen, collectiebeheerders of stichtingen worden uitgenodigd om initiatieven voor behoud of restauratie voor te stellen.
Elk gerestaureerd object, elke geredde collectie, elk verteld verhaal vormt een daad van overdracht. Met dit initiatief nodigen de organisatoren burgers uit om zelf ook actor te worden van die continuïteit. Want erfgoed bewaren is niet alleen sporen van het verleden behouden. Het is kiezen wat wij van onszelf willen doorgeven aan toekomstige generaties.