Een nieuwe studie uitgevoerd door Noordse onderzoekers werpt licht op het gebrek aan betrouwbare gegevens over de omvang van de offshoremarkt. Deze conclusies, gepubliceerd in het tijdschrift PLOS ONE, werpen een schaduw over beleidsbeslissingen en publieke discoursen die tot nu toe grotendeels steunen op onzekere cijfers.
Wanneer cijfers vaag worden
Jarenlang hebben overheden, toezichthoudende instanties en spelers uit de sector gedebatteerd over de uitbreiding van offshore kansspelen, die vaak worden voorgesteld als een bedreiging voor legale systemen en de bescherming van spelers. Maar wat is precies de omvang en de evolutie van deze niet-vergunde markt? Volgens de studie blijft het antwoord onzeker.
De onderzoekers namen 32 rapporten onder de loep die tussen 2010 en 2024 werden gepubliceerd in verschillende Noordse landen, waaronder Zweden, Finland, Noorwegen en Denemarken. Ze stellen meteen vast dat de methodes die worden gebruikt om deze markt te meten sterk verschillen van studie tot studie. De definities van wat precies een offshore-operator is, lopen uiteen, wat vergelijkingen bijna onmogelijk maakt. Erger nog: het merendeel van de schattingen die vandaag worden gebruikt, is gebaseerd op gegevens van één enkele private leverancier (H2 Gambling Capital), waarvan de berekeningsmethodes niet transparant zijn. Daardoor lijken zelfs regulatoren soms geen zicht te hebben op de onderliggende aannames en meetcriteria van deze data.
Geconfronteerd met deze vaststellingen uit professor Håkan Wall, onderzoeker aan het Karolinska Institutet en coauteur van de studie, een scherpe waarschuwing: wanneer methodes onduidelijk zijn, kunnen cijfers meer kwaad dan goed doen. Deze onzekerheid maakt het moeilijk, zo niet onmogelijk, om de impact van reguleringsmaatregelen of wetswijzigingen op het reële speelgedrag nauwkeurig te evalueren.
Deze methodologische kritiek stelt een hele reeks rapporten in vraag, met name diegene die door de industrie zelf werden besteld. De auteurs wijzen erop dat studies die worden gefinancierd door economische actoren de neiging hebben om hogere offshoremarktaandelen te tonen dan puur academisch onderzoek. Dit suggereert dat sommige conclusies eerder strategische narratieven zijn dan objectieve beschrijvingen van een fenomeen.
Welke gevolgen voor de regulatoren?
Gegevens over offshore kansspelen worden vaak aangehaald door overheden wanneer zij de doeltreffendheid van hun reguleringsbeleid evalueren. Als deze cijfers instabiel of vertekend zijn, kunnen de beslissingen die eruit voortvloeien gebaseerd zijn op aannames in plaats van op tastbaar bewijs.
In sommige Noordse landen schatten officiële instanties bijvoorbeeld dat tot 15 à 20 % van de markt buiten vergunning opereert. Andere analyses komen tot sterk uiteenlopende cijfers, afhankelijk van de gebruikte bronnen en methodologieën. Deze spectaculaire variatie doet onderzoekers vrezen dat de cijfers niet zozeer het werkelijke gedrag van spelers weerspiegelen, maar eerder de ontwerpkeuzes van de studies zelf.
Op weg naar een betere meting van de offshoremarkt
Een van de sterke punten van de studie is het aanreiken van oplossingen. In plaats van te steunen op één enkele bron of uiteenlopende methodologieën, bevelen de onderzoekers een multimethodische aanpak aan. Dit omvat het gecombineerd gebruik van gegevens uit enquêtes, geanonimiseerde banktransacties, statistieken over hulpvragen bij gokproblemen en indicatoren die verband houden met gebruikersgedrag.
Een ander cruciaal aspect is de oproep tot duidelijke en gedeelde definities van wat een offshore-operator precies is. Zonder consensus hierover blijft elke internationale of intertemporele vergelijking onzeker. De studie benadrukt ook de noodzaak om politieke en commerciële belangen los te koppelen van het ontwerp van wetenschappelijk onderzoek zelf, om te vermijden dat vertekende conclusies de perceptie van de markt kunstmatig sturen.
Als deze pistes worden gevolgd, kunnen ze niet alleen de kwaliteit van de gegevens verbeteren, maar ook het vertrouwen van alle betrokken partijen in de geproduceerde statistische metingen versterken.