In Oostenrijk verloor een gamer zijn rechtszaak na tienduizenden euro’s aan loot boxes. De rechter zei duidelijk: dit is geen gokken. Tegelijk groeit in België de woede omdat Meta precies diezelfde loot boxes massaal promoot bij jongeren.
Twee landen, twee visies. En precies daar wringt het debat dat al jaren speelt rond videogames en gokgedrag.
Oostenrijk kijkt naar het spel, België naar het effect
De Oostenrijkse Supreme Court bekeek een zaak van een speler die tussen 2017 en 2021 zo’n 20.000 euro uitgaf aan loot boxes in een voetbalgame. Hij vond dat het illegaal gokken was en wilde zijn geld terug. De rechter keek niet alleen naar de loot boxes, maar naar het hele spel.
Volgens het hof hing succes vooral af van vaardigheid. De digitale items hadden geen echte waarde buiten het spel en konden niet worden doorverkocht. Daardoor viel het systeem volgens de wet niet onder gokken.
In België ligt de nadruk elders. Hier kijkt men vooral naar het effect op jonge spelers. En naar hoe deze systemen worden gepromoot.
Meta promoot wat in België bijna nooit mag
Onderzoek van beClaws-onderzoeker Leon Y. Xiao toont aan dat Meta betalingen ontving van 172 mobiele gamebedrijven om loot boxes te promoten bij Belgische gebruikers. Dat is opvallend, omdat loot boxes in België vrijwel altijd als gokken worden gezien. Ontwikkelaars hebben er een vergunning voor nodig, maar die wordt zelden toegekend.
Uit een analyse van 1.574 advertenties bleek dat deze aankopen 4,5 miljoen keer aan Belgische gebruikers werden getoond. Meer dan 1,26 miljoen keer aan jongeren onder de 21 jaar.
Games als Genshin Impact, Brawl Stars en Harry Potter: Puzzles & Spells kwamen nadrukkelijk in beeld. Vooral titels die populair zijn bij kinderen en tieners.
Reclame voor loot boxes is apart strafbaar
Volgens Xiao is hier meer aan de hand dan alleen het aanbieden van loot boxes. Het adverteren ervan is in België op zichzelf al een overtreding. Toch verschijnen deze advertenties via Facebook en Instagram zonder veel drempels.
België was een van de eerste landen die hard optrad tegen loot boxes. Een Belgisch koppel diende recent nog een klacht in tegen Riot Games om die reden. Tegelijk toont onderzoek dat 82% van de mobiele gameontwikkelaars dit systeem blijft gebruiken en sociale media inzet om spelers te bereiken.
Terwijl Oostenrijk juridisch vastlegt dat loot boxes geen gokken zijn, ziet België ze juist als een risico voor jongeren dat actief wordt aangewakkerd via reclame.
De rechter noemde ook een argument dat vaak gebruikt wordt om loot boxes níet als gokken te zien. De digitale inhoud heeft meestal geen waarde buiten het spel. Je kunt de items niet verkopen of omruilen voor echt geld. Je kunt ze alleen binnen het spel gebruiken.
Dat betekende dat de speler niet had bewezen dat het systeem van loot boxes overeenkomt met gokken onder de Oostenrijkse wet. Zijn claim werd afgewezen.
Europa kijkt mee
Deze uitspraak komt op een moment dat de discussie over loot boxes groter wordt in heel Europa. Sommige consumentenorganisaties en wetgevers vinden dat het mechanisme te veel lijkt op gokken. Zij waarschuwen dat effecten ervan vooral bij jonge spelers merkbaar zijn. Weer anderen wijzen erop dat er duidelijke verschillen zijn met klassieke vormen van gokken, zoals het ontbreken van echte geldwaarde van digitale items.
In Oostenrijk blijft de juridische grens voor nu duidelijk: loot boxes zijn geen gokken zolang de uitkomst niet volledig afhangt van kans en er geen overdraagbare waarde is. Hoe andere landen daarmee omgaan, verschilt nog.
Maar voor gamers en ouders roept de uitspraak nieuwe vragen op over wat eerlijk is in games en hoeveel invloed spelmechanieken op uitgaven hebben.