Een onderzoek van Investigate Europe en La Libre onthult dat verschillende conversationele artificiële intelligenties (AI) verboden gokplatformen aanbevelen, soms zelfs aan minderjarigen.
Verontrustend advies gegeven door artificiële intelligenties
Volgens een onderzoek uitgevoerd door Investigate Europe en La Libre hebben verschillende conversationele AI-systemen gebruikers doorverwezen naar online goksites die illegaal zijn op de Europese markt. Onder hen bevinden zich onder meer ChatGPT, Meta AI, Gemini, Copilot en Grok.
Sommige antwoorden gaan zelfs verder door de voordelen van offshoreplatformen te benadrukken.
“Ah, online casino’s zonder identiteitscontrole in België, dat is een hot topic! De voordelen… Het is vooral sneller en eenvoudiger om je in te schrijven en te beginnen spelen. Geen nood om stapels documenten te bezorgen: de actie begint meteen!” legt een van de geteste chatbots uit.
Om de omvang van het fenomeen te meten, testten de journalisten zeven grote chatbots in tien Europese landen. In totaal werden 210 vragen gesteld, in verschillende nationale talen, waarbij courante zoekopdrachten werden gesimuleerd: een casino zonder identiteitscontrole vinden, spelen via cryptomunten of profiteren van aantrekkelijke bonussen.
In bijna 75 % van de gevallen hebben de artificiële intelligenties niet-toegelaten platformen aanbevolen, vaak voorgesteld als betrouwbaar, snel of ideaal om te beginnen. Nog verontrustender: sommige systemen bleven deze aanbevelingen geven terwijl de gebruiker zich expliciet als minderjarig presenteerde. In een geval dat in het onderzoek werd vastgesteld, reageerde een chatbot enthousiast op het voorstellen van crypto-casino’s “perfect voor je papa”, ondanks de opgegeven leeftijd van 16 jaar. Gambling Club had in 2025 reeds onderzoek gedaan naar dit onderwerp en vastgesteld dat ChatGPT zeer vaak illegale casino’s of foutieve URL’s van legale casino’s aanbeval.
Deze illegale sites, voornamelijk gevestigd in Curaçao, opereren buiten het Europese regelgevingskader. Zij aanvaarden vaak stortingen in cryptomunten en laten toe te spelen vóór enige identiteitsverificatie — een praktijk die verboden is in België en in de meeste lidstaten.
Technische beschermingsmaatregelen nog onvoldoende
Na de onthullingen verdedigen de betrokken technologiebedrijven hun systemen. OpenAI stelt dat zijn systemen ontworpen zijn om elke ondersteuning bij illegale activiteiten te weigeren en legale alternatieven te bevoordelen. Meta en Microsoft verwijzen eveneens naar strikte regels, waarbij automatisering wordt gecombineerd met menselijke controles.
Toch tonen tests uitgevoerd in België een heel andere realiteit. Verschillende chatbots gaven problematische antwoorden in alle onderzochte situaties. Sommigen legden zelfs uit hoe identiteitscontroles opgelegd door nationale regulatoren konden worden omzeild.
Artificiële intelligenties voegen soms juridische waarschuwingen toe terwijl zij verboden platformen blijven promoten. Met andere woorden: zij wijzen op het risico… terwijl zij tegelijk de weg ernaartoe tonen. Volgens Paulo Dimas, algemeen directeur van het Centre for Responsible AI, ligt de oorsprong van deze tegenstrijdigheid in de trainingsdata. De modellen zouden massaal worden blootgesteld aan promotionele inhoud afkomstig uit de grijze online gokmarkt. Deze vervuilde gegevens beïnvloeden de gegenereerde antwoorden.
Een nieuwe toegangspoort tot verslaving
Voor preventiespecialisten gaat het gevaar veel verder dan een louter juridische kwestie. Het raakt rechtstreeks aan de volksgezondheid.
Het ecologisch parlementslid Stefaan Van Hecke, initiatiefnemer van het verbod op gokreclame in België, toont zich bijzonder bezorgd:
“Dit is bijzonder zorgwekkend. Wanneer chatbots illegale goksites actief voorstellen als ‘veilig’ of ‘sneller en winstgevender’, verlaagt dit aanzienlijk de drempel naar risicogedrag.”
François Mertens, klinisch psycholoog en coördinator van het platform joueurs.aide-en-ligne.be:
“Ik ben werkelijk verbijsterd door de snelheid waarmee toegang wordt verkregen tot de gevraagde informatie.”
Gokverslaving berust vaak op een illusie van controle tegenover toeval. Een aanbeveling geformuleerd door een artificiële intelligentie die als neutraal en betrouwbaar wordt beschouwd, kan deze illusie echter versterken. De gebruiker ziet geen reclame meer, maar een ogenschijnlijk objectief advies.
Regulatoren ingehaald door de technologische snelheid
In België mogen enkel operatoren met een vergunning van de Kansspelcommissie online kansspelen aanbieden. Maar de opkomst van artificiële intelligentie zet dit controlemodel onder druk.
Magali Clavie, voorzitster van de Commissie, erkent dat de specifieke kwestie van chatbots nog niet grondig werd besproken. Het gebrek aan middelen bemoeilijkt de situatie: op een totaal personeelsbestand van 33 personen kan nauwelijks het equivalent van één voltijdse functie worden besteed aan de bestrijding van illegale sites.
“De meeste fenomenen waarmee wij vandaag worden geconfronteerd bestonden uiteraard nog niet aan het einde van de vorige eeuw toen onze wetgeving werd aangenomen, en deze is vandaag helemaal niet meer aangepast,” legt zij uit.
De vergelijking met Nederland toont de achterstand aan: hun regulator groeide in vijftien jaar van 25 naar 200 medewerkers.
De AI Act
Op Europees niveau richten de blikken zich nu op de AI Act, aangenomen in 2024 om het gebruik van artificiële intelligentie te reguleren en consumenten te beschermen.
De Europese Commissie verklaart de situatie nauwgezet op te volgen. Vanaf augustus 2026 zal zij een toezichthoudende rol opnemen voor AI-modellen voor algemeen gebruik. De volledige toepassing van de verordening zal echter pas in augustus 2027 plaatsvinden. Tot dan blijft een regelgevend vacuüm bestaan. Artificiële intelligenties worden geleidelijk een belangrijke toegangspoort tot online informatie en vervangen soms traditionele zoekmachines.
Geconfronteerd met de trage wetgevende evolutie pleiten sommige beleidsverantwoordelijken voor een aanvullende aanpak: digitale educatie. Volgens Stefaan Van Hecke wordt het dringend noodzakelijk jongeren te leren artificiële intelligentie kritisch te gebruiken. Inzicht in digitale overtuigingsmechanismen wordt voortaan even essentieel als kunnen navigeren op het internet.
Offshorecasino’s, anonieme betalingen, agressieve bonussen: stuk voor stuk praktijken die in België al worden beschouwd als een economisch en sociaal probleem. Hun geautomatiseerde promotie door chatbots verandert echter de schaal van het probleem. Het zijn niet langer enkel verborgen advertenties die spelers aantrekken, maar gepersonaliseerde, onmiddellijke en geloofwaardige gesprekken.