664 speelzalen op 1400 in arme wijken
In het Verenigd Koninkrijk schetst een nieuw onderzoek van de BBC een verontrustend beeld: de helft van de fysieke speelzalen bevindt zich in de meest achtergestelde wijken van het land, wat ernstige zorgen oproept over de sociale en economische impact van deze proliferatie.
Een zorgwekkend landschap
In de straten van talrijke Britse steden zijn de voorbije jaren nieuwe etablissementen verschenen, de zogenoemde adult gaming centres (speelcentra voor volwassenen). Deze locaties, vaak 24 uur per dag geopend, huisvesten geautomatiseerde speelautomaten met geldprijzen en trekken een publiek aan dat op elk moment van de dag hoopt de jackpot te winnen.
Maar van de ongeveer 1.400 fysieke speelcentra verspreid over het Verenigd Koninkrijk zijn er 664 gevestigd in de 20 % meest kansarme gebieden van het land. Met andere woorden: in wijken waar werkloosheid, economische onzekerheid en sociale problemen het sterkst aanwezig zijn. Achter deze geografische spreiding zien sommige waarnemers een vestigingsstrategie van operatoren die nauwelijks ten goede komt aan de lokale gemeenschappen.
Een vicieuze cirkel
De aanwezigheid van deze speelcentra in reeds kwetsbare wijken vormt niet alleen een ruimtelijk probleem, maar voedt ook debatten rond volksgezondheid en sociale rechtvaardigheid. Anne Hargrave, algemeen directeur van de vereniging GambleAware, uit haar duidelijke bezorgdheid: economisch kwetsbare gemeenschappen lopen twee keer zoveel risico op schade door gokken als andere groepen.
Volgens de gepubliceerde gegevens concentreren deze gebieden niet alleen een groot aantal speelzalen, maar zijn de bewoners er ook vatbaarder voor problematisch gokgedrag in vergelijking met rijkere wijken.
Een bijzonder aangrijpende getuigenis die door de BBC werd opgetekend, illustreert dit ongemak. Charlie Barker, een speler die aan een gokverslaving lijdt, vertelt dat zich vijf tot zes speelzalen in de onmiddellijke nabijheid van zijn woning bevinden, wat het beeld versterkt van een omgeving die verzadigd is van prikkels om te gokken.
De nabijheid van de etablissementen speelt een doorslaggevende rol: voor iemand die in een achtergestelde wijk woont, kan de makkelijke toegang tot gokautomaten of andere spellen verslavende neigingen verergeren, zeker in een context waarin economische vooruitzichten beperkt zijn.
De rol van de lokale overheden
In welke mate kunnen lokale overheden de wildgroei aan speelzalen afremmen?
Volgens vertegenwoordigers van de sector, onder wie Allastar Gair, communicatiedirecteur van BACTA (de Britse vereniging van leisure-operatoren), beschikken lokale besturen over mechanismen om vergunningen te weigeren of de opening van een zaak in bepaalde gevoelige zones te blokkeren, bijvoorbeeld in de buurt van scholen.
In de praktijk blijven de bevoegdheden van deze overheden echter beperkt. Onder de huidige wetgeving, de Gambling Act 2005, zijn gemeenteraden vaak verplicht om vergunningsaanvragen goed te keuren zodra aan de minimumcriteria is voldaan, zonder zich ertegen te kunnen verzetten enkel omdat zij de locatie ongepast achten.
Dit wettelijk kader, dat als gunstig voor operatoren wordt gezien, wekt frustratie bij tal van lokale verkozenen en verenigingen die pleiten voor een versterking van de bevoegdheden van gemeenteraden, zodat zij makkelijker openingen in sociaal kwetsbare zones kunnen weigeren.
Een debat dat aan intensiteit wint
Waar sommigen het recht van ondernemingen verdedigen om vrij te opereren binnen de bestaande regelgeving, menen anderen dat het huidige model vooral de operatoren en aandeelhouders ten goede komt, ten koste van de meest kwetsbare bevolkingsgroepen.
Op een moment waarop het Verenigd Koninkrijk nadenkt over een mogelijke hervorming van zijn kansspelwetgeving, zou deze controverse rond de geografische spreiding van fysieke speelcentra wel eens een centraal thema kunnen worden in het publieke debat van 2026.

