Meta verdient miljarden aan advertenties voor illegale gokapps

“Ze doen alsof ze de regels volgen, maar intussen verdienen ze miljarden.” Terwijl tientallen landen gokreclames verbieden, blijft Meta ze gewoon verkopen. Onder meer in India, Maleisië en de Filipijnen draaien Facebook en Instagram op volle toeren mee in een illegaal advertentiecircuit.

Uit onderzoek blijkt dat Meta in minstens 13 landen gokadvertenties toestaat die volgens de eigen regels én lokale wetten verboden zijn. Vaak verdwijnen ze na een paar uur. Maar de schade is dan al gedaan.

India verbood online gokken. Toch blijven de advertenties komen

Tussen 2021 en 2024 groeide online gokken razendsnel in India. Goedkope mobiele data en goedkope smartphones maakten het voor miljoenen mensen toegankelijk. Maar de overheid greep in: sinds augustus 2024 is online gokken – én de reclame ervoor – volledig verboden.

Toch vond het platform Rest of World afgelopen december minstens 140 actieve gokadvertenties in India, allemaal op Facebook. Ze leidden naar apps of sites waar gebruikers konden inzetten op kaartspellen, fruitautomaten en sportweddenschappen. Met bankkoppelingen, beloftes van cashback en “verliesreddingen”.

Dezelfde advertenties verschenen ook in landen als Maleisië, Pakistan, Singapore en Saoedi-Arabië – stuk voor stuk landen waar dergelijke reclame wettelijk verboden is.

Advertenties draaien urenlang, verdwijnen en komen weer terug

De werkwijze is steeds hetzelfde. Pagina’s plaatsen tientallen advertenties tegelijk, laten ze zes tot acht uur lopen, en halen ze dan weer weg. Daardoor is het lastig voor toezichthouders om op tijd in te grijpen. Maar de platformen zelf – zoals Meta – zouden dat probleem kunnen oplossen.

Volgens Ronald Gustilo van Digital Pinoys, een digitale waakhond in de Filipijnen, doet Meta dat nauwelijks.

“We hebben hen gegevens gestuurd van 300 goksites die actief zijn op Facebook. Ze hebben er zes verwijderd.”

Meer dan 60 procent van de online gokactiviteiten in de Filipijnen is illegaal, volgens de nationale toezichthouder PAGCOR. En volgens Gustilo komt het overgrote deel van de advertenties op sociale media van die illegale aanbieders.

Meta legt verantwoordelijkheid bij de adverteerder

In de eigen richtlijnen stelt Meta dat adverteerders moeten voldoen aan lokale wetten. In 18 landen is gokreclame officieel verboden op hun platformen. Toch werden in minstens 13 van die landen advertenties aangetroffen, blijkt uit de analyse van Rest of World.

Meta antwoordde niet op vragen van journalisten, noch op verwijderverzoeken van overheden. In Maleisië vroeg de overheid om ruim 120.000 gokadvertenties te verwijderen. Veel ervan bleven gewoon zichtbaar.

Minister van Communicatie Fahmi Fadzil is hard in zijn oordeel:

“Als Meta weet dat deze advertenties illegaal zijn, waarom blokkeren ze dan de betaalkaarten niet die ervoor gebruikt worden? Ze weigeren mee te werken aan de strijd tegen cybercriminaliteit.”

De rol van Facebook-pagina’s is verdacht

De gokreclames worden vaak geplaatst via pagina’s met onduidelijke namen, valse adressen en beheerders verspreid over Zuidoost-Azië. Sommige pagina’s beweren uit de VS te komen, maar uit hun profiel blijkt dat de beheerders bijvoorbeeld in de Filipijnen of Thailand zitten.

Vaak zijn het pagina’s die niet opvallen: “Kitchen Helpers & Tools” bijvoorbeeld. Die pagina draaide in november 130 gokadvertenties voor het Thaise Nex855 – een goksite die live casino’s en slots promoot in een land waar online gokken verboden is.

Ook in Maleisië, waar gokken sinds 1953 verboden is, verschenen in december meer dan 250 gokadvertenties voor de app MYB77. De advertenties liepen kort, maar de pagina’s die ze plaatsten bestaan nog altijd.

Advertenties worden amper gecontroleerd

Het grote probleem: gokreclames vallen in de meeste landen niet onder de categorie “politieke advertenties”. Daardoor gelden er minder transparantieregels. Je kunt dus vaak niet zien wie erachter zit, hoeveel geld eraan is uitgegeven, of wie de doelgroep is.

Volgens een recent onderzoek van Reuters verdient Meta minstens 10 procent van zijn wereldwijde omzet, ruim 16 miljard dollar, aan frauduleuze advertenties. Daar vallen ook illegale gokreclames onder.

Digitale waakhonden willen dat daar verandering in komt. En snel.