“Donkere kant van iGaming” – Anjouan en de Franse loterij

Het klinkt als een groeiverhaal. Maar achter de cijfers schuilt een schaduwkant. Een dochter van de Franse loterij-uitbater FDJ verkreeg een licentie op het Comorese eiland Anjouan, een plek die al langer bekendstaat als toevluchtsoord voor omstreden online casino’s.

Het nieuws komt uit een onderzoek van Le Monde en het Nederlandse platform CasinoZorgplicht.nl. De kwestie raakt aan ethiek, toezicht en de vraag hoe ver een staatsdeelneming mag gaan in de online gokmarkt.

Anjouan profileert zich als paradijs voor iGaming

Op sociale media en gespecialiseerde websites wordt Anjouan gepresenteerd als ideale toegangspoort tot de wereldwijde online gokmarkt. De boodschap is helder. Startups krijgen er maximale vrijheid. Bestaande merken kunnen er snel uitbreiden.

Het eiland ligt in de Comoren, op enkele uren varen van Mayotte. In promotieteksten klinkt het als een perfecte jurisdictie voor iGaming. Maar achter die façade schuilt een ander verhaal.

Online casino’s met een Anjouan-licentie worden al langer gelinkt aan misstanden. Er zijn meldingen van niet-uitbetaalde winsten, onduidelijke geldstromen en gebruik van cryptovaluta zonder transparantie. Volgens het Comorese strafwetboek zijn kansspelen in principe verboden. Dat zet vraagtekens bij de juridische waarde van zulke licenties.

Relax Gaming vestigt zich in omstreden jurisdictie

Toch verkreeg Relax Gaming op 14 november 2025 een B2B-licentie op Anjouan. Dat document laat het bedrijf toe om online goksoftware, zoals virtuele speelautomaten, bingo en tafelspelen, te leveren aan casino’s die op het eiland geregistreerd staan.

Relax Gaming telt meer dan 300 medewerkers en maakt deel uit van de FDJ-groep. FDJ, voor 21 procent in handen van de Franse staat, nam in 2024 het Zweedse Kindred Group over voor 2,4 miljard euro. Die overname gaf FDJ toegang tot de online casinosector, een markt waar het bedrijf voordien niet actief was.

Met de licentie in Anjouan kan Relax Gaming zijn software aanbieden aan operators die buiten het Europese toezicht vallen.

FDJ spreekt over best practices

FDJ zegt tegen Le Monde dat Relax Gaming uitsluitend optreedt als dienstverlener aan bedrijven. Het bedrijf benadrukt een intern kader rond naleving en controle, en stelt dat het geen commerciële activiteit voert richting het brede publiek.

Volgens FDJ moet de licentie vooral toelaten om contractuele relaties met operators in stand te houden. Tegelijk profileert het concern zich als voorstander van verantwoord spelen en positieve impact.

Die dubbele boodschap roept vragen op. Enerzijds belooft men hoge standaarden. Anderzijds opereert een dochteronderneming in een omgeving waar toezicht en handhaving beperkt lijken.

Franse toezichthouder ziet problemen

De Franse nationale goktoezichthouder ANJ maakt duidelijk dat online casino’s met een Anjouan-licentie in Frankrijk verboden zijn. Wie zulke diensten aanbiedt, riskeert zware boetes en zelfs gevangenisstraf.

ANJ betreurt ook dat er in Frankrijk geen juridisch kader bestaat voor een B2B-licentiesysteem zoals dat van Relax Gaming. Daardoor ontbreekt een basis om deze softwarelevering effectief te controleren.

Interne maatregelen zoals geoblocking of klantverificatie volstaan volgens het onderzoek niet altijd. Le Monde identificeerde meerdere online casino’s met Anjouan-licentie die vrij toegankelijk waren vanuit Frankrijk en software gebruikten van Relax Gaming.

Financiële stromen blijven ondoorzichtig

Een van de terugkerende kritiekpunten is de onduidelijkheid rond financiële transacties. Meer dan 1.100 Anjouan-licenties zouden in omloop zijn. Daarbij worden regelmatig gevallen gemeld van niet-uitbetaling van winsten en gebrek aan transparantie.

Cryptovaluta spelen een rol in sommige van die stromen. Dat maakt controle lastiger en vergroot het risico op fraude of misbruik van persoonsgegevens.

Volgens advocaat Pascal Reynaud, gespecialiseerd in digitaal recht, letten spelers vaak niet op de licentie. Ze hopen te winnen en kijken niet verder. Dat maakt de scheidslijn tussen legaal en dubieus aanbod voor veel gebruikers onzichtbaar.

Fictieve toezichthouders en privéstructuren

Het onderzoek legt ook bloot hoe het reguleringskader rond Anjouan is opgebouwd. Casino’s verwijzen naar de Anjouan Gaming and Betting Commission en de Anjouan Offshore Financial Authority.

Volgens een verklaring van de Centrale Bank van de Comoren uit 2022 is die laatste instelling echter fictief. De website van de vermeende Gaming Commission wordt beheerd door een privébedrijf, Anjouan Licensing Services Inc. Dat bedrijf zou licenties uitgeven zonder duidelijke wettelijke basis.

De Wereldbank adviseerde al in 2010 om de illegaliteit van internetcasino’s met Comorese verwijzing te verduidelijken. Meer dan vijftien jaar later lijkt effectief toezicht nog altijd te ontbreken.

Internationale verkoop van licenties

Een onderzoek van ABC News meldde eind december dat deze Comorese licenties wereldwijd worden verkocht door een kleine groep private actoren. Volgens de Australische publieke omroep zouden twee Britse families meer dan 22 miljoen euro aan dergelijke licenties hebben verkocht via ALSI.

FDJ betwist de wettigheid van die licenties niet. Het bedrijf benadrukt dat Relax Gaming enkel software levert. Intussen verwijderde de dochteronderneming elke verwijzing naar haar offshore-licentie van de eigen website.

Waarom dit debat belangrijk is

FDJ is geen kleine speler. Het is de nationale loterij-uitbater van Frankrijk en deels in handen van de staat. Wanneer een dochteronderneming actief wordt in een jurisdictie die bekendstaat om zwak toezicht, raakt dat aan geloofwaardigheid.

De kwestie gaat verder dan één licentie. Ze raakt aan de spanning tussen commerciële groei en publieke verantwoordelijkheid. Online kansspelen liggen in veel Europese landen onder een vergrootglas. Regulatoren proberen spelers te beschermen en illegaal aanbod terug te dringen. Wanneer een staatsdeelneming indirect meedraait in een ecosysteem dat net door toezichthouders wordt bestreden, ontstaat een ongemakkelijke situatie. Het debat over verantwoordelijkheid in de online gokmarkt krijgt zo een nieuwe dimensie.