De lootboxes van Valve in het vizier van de Amerikaanse autoriteiten
De staat New York vervolgt Valve en is van mening dat het lootboxsysteem dat in bepaalde games aanwezig is, kan worden beschouwd als illegaal kansspel.
Een klacht die de videogame-industrie zou kunnen opschudden
Het debat rond lootboxes bereikt een nieuwe fase in de Verenigde Staten. De staat New York heeft een rechtszaak aangespannen tegen videogame-uitgever Valve, bekend om zijn platform Steam en ervan beschuldigd in zijn titels een lootboxsysteem te hebben geïntegreerd dat kan worden gelijkgesteld aan een vorm van illegaal kansspel. Een mechanisme dat vertrouwd is voor miljoenen spelers, maar dat nu door de Amerikaanse autoriteiten vanuit een heel andere invalshoek wordt onderzocht.
Lootboxes zijn gebaseerd op een principe van toeval. De speler koopt een virtuele doos zonder vooraf de inhoud te kennen. Binnenin kan hij verschillende digitale voorwerpen ontdekken, waaronder skins of uitrusting waarvan de zeldzaamheid rechtstreeks de waarde beïnvloedt.
Volgens de autoriteiten van New York vertoont dit systeem alle kenmerken van kansspel. Spelers investeren echt geld in de hoop een zeldzaam voorwerp te verkrijgen, dat soms via bepaalde digitale platformen kan worden verhandeld of doorverkocht tegen geld. Dit punt vormt een doorslaggevend element in de klacht. Wanneer verkregen voorwerpen een reële economische waarde kunnen krijgen, wordt de grens tussen entertainment en speculatie vaag.
Een sector die al meerdere jaren onder druk staat
Sinds meerdere jaren onderzoeken overheden, onderzoekers en regelgevers de gelijkenissen tussen lootboxes en kansspelen.
Het economische model van videogames is ingrijpend geëvolueerd. Waar spelers vroeger een volledig spel aankochten, steunen veel titels tegenwoordig op voortdurende in-game aankopen. Lootboxes zijn uitgegroeid tot een van de financiële pijlers van bepaalde populaire online games.
De in New York ingediende klacht vraagt niet alleen de stopzetting van deze praktijken, maar ook de terugbetaling aan spelers voor aankopen die als illegaal worden beschouwd. De autoriteiten eisen bovendien een financiële sanctie die kan oplopen tot driemaal de inkomsten die als onwettig worden beschouwd.
Jonge spelers centraal in de bezorgdheden
Een van de centrale argumenten van de autoriteiten betreft de bescherming van minderjarigen. Lootboxes verschijnen vaak in games die toegankelijk zijn voor een tienerpubliek, of zelfs jonger.
Volgens de klacht zou herhaalde blootstelling aan deze mechanismen gedragingen kunnen normaliseren die dicht aanleunen bij kansspel. Deze bezorgdheid voedt al meerdere jaren politieke en academische debatten. Sommige specialisten menen dat willekeurige beloningen gedragsreacties uitlokken die vergelijkbaar zijn met die bij traditionele kansspelen.
Anderen verdedigen daarentegen een duidelijk onderscheid tussen digitaal entertainment en casino’s, en stellen dat virtuele voorwerpen verbonden blijven met de spelervaring.
Een juridische strijd met uiteenlopende precedenten
Het is niet de eerste keer dat Valve voor de rechtbank verschijnt wegens kwesties rond lootboxes. Ouders hadden het bedrijf eerder beschuldigd van het indirect aanmoedigen van uitgaven voor lootboxes bij minderjarigen. Het argument was gebaseerd op het idee dat gezinnen zouden zijn misleid over de werkelijke aard van deze mechanismen.
De Amerikaanse federale rechtbank had deze klacht echter verworpen. De rechter benadrukte het ontbreken van bewijs van directe schade en merkte onder meer op dat de eisers de betrokken platformen nooit hadden gebruikt noch de aangeklaagde titels hadden gespeeld.
Het vonnis, wat het ook moge zijn, zal blijvend invloed hebben op de manier waarop games in de komende jaren worden ontworpen en op de markt gebracht.
De lootboxes van Valve in België
Reeds in 2018 concludeerde de Kansspelcommissie dat lootboxes juridisch beantwoorden aan de definitie van een kansspel, omdat zij gebaseerd zijn op drie sleutelelementen: een echte betaling, een willekeurig resultaat en de mogelijkheid om een beloning te verkrijgen die waarde heeft voor de speler. Op basis hiervan oordeelden de Belgische autoriteiten dat de commercialisering ervan zonder vergunning een inbreuk vormde op de nationale kansspelwetgeving.
Verschillende internationale uitgevers hebben deze systemen daarom verwijderd of aangepast voor Belgische spelers, terwijl sommige games zelfs van de lokale markt werden gehaald. In games van Valve zoals Counter Strike : Global Offensive is het vaak mogelijk om lootboxes te verkrijgen, maar niet om de sleutels aan te kopen die nodig zijn om ze te openen.

