De Kansspelcommissie trok al 7.820 keer aan de alarmbel, maar de gokreclames op Facebook en Instagram blijven verschijnen. En jongeren blijven klikken.
Sinds de leeftijdsgrens voor online gokken in België is verhoogd naar 21 jaar, zien niet-vergunde goksites hun kans schoon. Ze gebruiken sociale media om nieuwe spelers te ronselen. Dat mag niet. En toch gebeurt het — keer op keer, dag na dag.
Meta verwijdert, maar doet niets aan herhaling
De Kansspelcommissie heeft een directe lijn met Meta, het moederbedrijf van Facebook en Instagram. Via een intern kanaal kan ze reclame voor illegale goksites melden. Meta verwijdert die advertenties meestal snel. Maar even snel verschijnen er nieuwe.
Volgens Kamerlid Alexander Van Hoecke (Vlaams Belang) is de aanpak van Meta een wassen neus.
“Ze kunnen die advertenties effectief blokkeren, maar ze willen dat bewust niet,” zegt hij. “Er is geen controle, geen echte drempel. Iedereen met een mailadres kan adverteren.”
7 miljard redenen om niet streng te zijn
Waarom doet Meta zo weinig? Uit interne documenten die recent uitlekten via persbureau Reuters blijkt waarom. De advertenties die Meta zelf als “zeer risicovol” bestempelt — waaronder gokreclames en scams — leveren het bedrijf jaarlijks 7 miljard dollar op. Een strenge controle zou volgens berekeningen van het bedrijf zelf 2 miljard dollar kosten.
En dus blijft het bij halve maatregelen. Identiteitscontrole voor adverteerders is vrijwillig. Bedrijven die hun identiteit wél laten verifiëren, moeten daar extra voor betalen. De rest kan probleemloos blijven posten — ook als het gaat om illegaal gokken gericht op jongeren.
Facebook geeft reclame geloofwaardigheid
Dat is precies het gevaar, zegt Van Hoecke.
“Als jongeren een advertentie zien op Facebook of Instagram, gaan ze er sneller van uit dat het betrouwbaar is. Het staat op een bekend platform, dus het zal wel kloppen, denken ze.”
In België moeten kranten en andere uitgevers de inhoud van advertenties controleren. Online is dat anders. Google controleert sinds 2020 de identiteit van adverteerders. Volgens het bedrijf is inmiddels 90 procent van alle adverteerders geverifieerd. Meta daarentegen werkt met een optioneel systeem, en vraagt bovendien extra geld voor een zogenaamd keurmerk.
Kansspelcommissie in de wachtkamer
In 2024 kreeg de Kansspelcommissie een directe lijn met Meta om sneller op te kunnen treden. Toch blijkt uit de praktijk dat het systeem hapert. Er zijn geen cijfers beschikbaar over hoeveel meldingen Meta opvolgt, en hoeveel advertenties verdwijnen. Ook over de snelheid waarmee het gebeurt, is niets bekend.
De FOD Economie zou bedrijven als Meta binnenkort kunnen verplichten om frauduleuze advertenties binnen 24 uur te verwijderen. Maar dat lost het kernprobleem niet op. De criteria van Meta voor welke advertenties worden toegelaten, blijven onveranderd. En zolang die poort openstaat, blijft het dweilen.
Adverteerders verschuiven bij strenge wetgeving
Wat nog extra wringt: landen die strenger optreden, lijken daarvoor gestraft te worden. Als een gokreclame in één land verboden wordt, verschijnt die vaker in buurlanden waar de regels soepeler zijn. Meta compenseert zo het verlies aan inkomsten. In eigen interne communicatie, in handen van Reuters, gaf personeel van Meta dat zelf toe:
“Zonder verplichte identiteitscontrole verplaatsen we de scam, we bestrijden hem niet.”
Lobbywerk en stilzwijgen
In Singapore en Taiwan zijn die verplichte controles inmiddels wet. Daar dreigden boetes van 180.000 dollar per frauduleuze advertentie. In andere landen doet Meta er juist alles aan om zulke regels te voorkomen. In België werkt het bedrijf via ‘vrijwillige samenwerking’, zoals het directe meldkanaal met de Kansspelcommissie. Maar zonder sancties of transparantie blijkt dat weinig uit te halen.
Intussen blijft de stroom aan gokreclames op sociale media jongeren bereiken. De ads verdwijnen snel, verschijnen onder een andere naam weer opnieuw. Pagina’s gebruiken valse adressen en beheren hun accounts vanuit Zuidoost-Azië, buiten het bereik van Belgische toezichthouders. De schade is reëel, en de bescherming flinterdun.