Trimbos: een strategie 2026-2028 tegen verslaving

Het Trimbos-instituut heeft zojuist zijn nieuwe meerjarenstrategie voor de periode 2026-2028 openbaar gemaakt, een kaderdocument dat de wetenschappelijke prioriteiten afstemt op de ambities inzake volksgezondheid van de nieuwe Nederlandse regering.

De uitrol van de nieuwe routekaart van Trimbos is niet toevallig. Het instituut benadrukt meteen een volledige convergentie met het coalitieakkoord van de huidige regering, die de ambitie heeft om de gezondste generatie in de geschiedenis van Nederland op te bouwen.

Voor het Trimbos-instituut beperkt gezondheid zich niet tot ziekenhuiszorg, maar speelt het zich af in het dagelijkse leven van de burgers: op het werk, op school en in de digitale omgeving. Het plaatst preventie bovenaan de nationale prioriteiten en herinnert eraan dat de fundamenten reeds gelegd zijn.

Het gaat er niet om het wiel opnieuw uit te vinden, maar om de expertise die in meer dan dertig jaar is opgebouwd op grotere schaal in te zetten. Het instituut positioneert zich als de wetenschappelijke motor die politieke intenties kan omzetten in concrete resultaten, door te steunen op wetenschappelijk onderbouwde gegevens om de maatschappelijke schade door verslavingen te verminderen.

De onlosmakelijke band tussen mentale gezondheid en iGaming

Een van de belangrijkste punten van deze strategie 2026-2028 betreft de complexe interactie tussen psychologische stoornissen en het gebruik van middelen of verslavende praktijken zoals kansspelen.

Het onderzoek van het instituut toont een bidirectionele causaliteit aan: mensen met een mentale kwetsbaarheid zijn vatbaarder voor de mechanismen van overmatig gokken, terwijl verslaving bestaande psychiatrische pathologieën mechanisch verergert.

Het Trimbos-instituut wijst direct naar de gevolgen van de opening van de online kansspelmarkt in Nederland. Volgens hun analyses heeft de liberalisering van het iGaming-aanbod geleid tot een aanzienlijke toename van problematisch gokgedrag.

Deze observatie dient als basis voor een constructieve kritiek op de huidige regelgeving, waarbij het instituut de wetgevers oproept om hun toekomstige beslissingen te baseren op onafhankelijke en geactualiseerde kennis in plaats van op commerciële of budgettaire druk.

Het Expertisecentrum Gokken: een belangrijke hefboom

Het Expertisecentrum Gokken, gelanceerd eind 2024, wordt de hoeksteen van deze strategie voor de komende drie jaar. Deze gespecialiseerde pool heeft als missie om kennis te centraliseren voor zorgprofessionals en regulatoren.

Missies van het Expertisecentrum	Operationele doelstellingen
Gegevensverzameling	De evolutie van online en landgebonden gokpraktijken analyseren.
Beleidsadvies	De impact van wetten op de mentale gezondheid van spelers evalueren.
Ondersteuning voor zorgverleners	Interventieprotocollen aanreiken voor gokstoornissen.
Preventie	Sensibiliseringstools ontwikkelen voor jongvolwassenen.

Het instituut hamert op de noodzaak voor beleidsmakers om een helder zicht te hebben op de effectiviteit van beschermingsmaatregelen voor spelers, zoals stortingslimieten of zelfuitsluitingssystemen, om het wettelijk kader in realtime te kunnen bijsturen.

De economische en maatschappelijke impact van verslavingen

Om te overtuigen van de urgentie om in preventie te investeren, voert Trimbos markante cijfers aan.

De sociale kosten verbonden aan psychische stoornissen bij Nederlandse volwassenen worden geschat op 19,2 miljard euro per jaar, een bedrag dat grotendeels toe te schrijven is aan productiviteitsverlies.

In de kansspelsector uiten deze verliezen zich vaak in overmatige schuldenlast bij huishoudens, gezinsbreuken en psychisch lijden dat zwaar weegt op het nationale zorgsysteem.

Het instituut onderstreept ook de groeiende invloed van digitalisering en kunstmatige intelligentie. De personalisatie-algoritmes die door online casino-operatoren worden gebruikt, kunnen de risico’s voor kwetsbare profielen verergeren. Via zijn Expertisecentrum Digitalisering en Welzijn is Trimbos van plan deze nieuwe technologieën van nabij te bestuderen om waarborgen voor te stellen die aangepast zijn aan het tijdperk van AI.

Een visie voor 2028: veerkracht en verantwoordelijkheid

De strategie van het Trimbos-instituut voor 2026-2028 wil een oproep tot actie zijn voor een veerkrachtigere samenleving. Door te stellen dat de kracht van een natie niet alleen wordt gemeten aan haar economische macht maar aan de gezondheid van haar burgers, spoort de organisatie de regering aan om niet terug te deizen voor striktere regelgeving als de wetenschappelijke gegevens dat vereisen.

Het instituut besluit met de herinnering dat, hoewel de regering bereid is om aan de slag te gaan, de teams van Trimbos al op het terrein zijn om deze ambities om te zetten in een duurzame realiteit voor de Nederlandse bevolking.