Studie: jongens verslaafd aan gokken vóór 18 jaar

Een recente studie uitgevoerd door Common Sense Media werpt licht op een fenomeen dat vaak aan de aandacht van ouders en opvoeders ontsnapt: een groeiend aantal jongens tussen 11 en 17 jaar houdt zich bezig met vormen van kansspelen nog vóór zij de wettelijke leeftijd hebben bereikt om te mogen gokken.

Een onderzoek naar een mondiale realiteit

Het rapport, getiteld Betting on Boys: Understanding Gambling Among Adolescent Boys, is gebaseerd op een grootschalige enquête bij meer dan 1.000 Amerikaanse jongens van 11 tot 17 jaar. De resultaten zijn duidelijk: 36 % van de jongens gaf aan in het afgelopen jaar aan een vorm van gokken te hebben deelgenomen. Dit aandeel neemt toe met de leeftijd, van ongeveer een derde bij de jongsten tot bijna de helft bij oudere adolescenten.

Voor James P. Steyer, oprichter van Common Sense Media, is de situatie een alarmsignaal:

“Meer dan een derde van de jongens gokt nog vóór ze de leeftijd hebben om te mogen stemmen.”

De onderzochte factoren

Videogames als toegangspoort tot gokken

In tegenstelling tot het traditionele beeld van kansspelen — casino’s, sportweddenschappen of poker — toont het rapport aan dat blootstelling aan gokken vaak begint in de digitale omgevingen waar jongens al aanwezig zijn. In veel populaire videogames functioneren mechanismen zoals loot boxes, skin cases of betalende willekeurige trekkingen volgens een principe dat sterk lijkt op dat van een weddenschap: men zet geld in voor een onzekere beloning.

Deze vervaging tussen spelen en gokken is zorgwekkend, omdat ze het gokgedrag verhult achter een vorm van entertainment die onschuldig lijkt. Voor sommige jongens zijn deze systemen geen loutere speluitgave, maar een ervaring die de sensaties en mechanismen van traditionele kansspelen nabootst.

Sociale netwerken en algoritmes

Naast de spellen zelf spelen sociale netwerken een centrale rol in de blootstelling van adolescenten aan gokgerelateerde inhoud. Bijna de helft van de jongens die aangaven te gokken, verklaarde ook regelmatig content te zien die gokken of weddenschappen promoot, vaak automatisch aanbevolen door de algoritmes van de platforms.

Deze gepersonaliseerde aanbevelingen komen doorgaans uit feeds waarin video’s van contentmakers, advertenties en fragmenten van spelmomenten door elkaar lopen. Zonder echte leeftijdsfilters bereiken deze inhoudsvormen jongeren die nog niet over de nodige maturiteit beschikken om de inzet of de risico’s van dergelijke praktijken te begrijpen.

De sociale omgeving

De studie benadrukt het belang van de sociale omgeving bij de normalisering van kansspelen onder jongens. Jongens die vrienden hebben die gokken, vertonen een aanzienlijk grotere kans om zelf ook te gaan gokken. Meer dan 8 op de 10 jongens van wie de vrienden gokken, hebben zelf in het afgelopen jaar gegokt, tegenover minder dan 2 op de 10 bij jongens van wie de vrienden niet gokken.

In sommige gevallen beperkt gokken zich niet tot de vriendengroep: een derde van de jongens gaf ook aan te hebben gegokt met familieleden. Deze intergenerationele overdracht normaliseert de praktijk verder en verlaagt de psychologische drempel die een adolescent anders zou kunnen weerhouden om het uit te proberen.

Uitgegeven bedragen en risicogedrag

De studie toont ook een grote variatie in het gedrag van jonge gokkers aan. Hoewel het gemiddelde jaarlijkse bedrag dat door gokkende jongens wordt uitgegeven rond 54 dollar ligt, verhult dit cijfer grote verschillen: sommige adolescenten geven veel meer uit, vaak via middelen die leeftijdscontroles omzeilen, zoals het gebruik van kredietkaarten van hun ouders zonder toestemming.

Gevolgen: van stress tot verslaving

Hoewel de meerderheid van de gokkende jongens geen onmiddellijke ernstige schade rapporteert, wijst de studie erop dat meer dan een kwart van de jongens die aan deze praktijken deelnemen stress of conflicten ervaart in verband met gokken. Bij wie frequent gokt en bij wie vrienden heeft die gokken, ligt dit percentage nog hoger.

Deze signalen kunnen de eerste indicatoren zijn van problematisch gedrag. Op lange termijn kan vroege en herhaalde blootstelling aan gokmechanismen tijdens een kritieke periode van hersenontwikkeling het risico op verslaving of andere psychologische problemen vergroten.

Wat te doen?

Geconfronteerd met deze vaststellingen benadrukken de auteurs van het rapport en verschillende experts de noodzaak van een gecoördineerde aanpak. Voor James P. Steyer rust de verantwoordelijkheid niet uitsluitend bij de ouders:

“Natuurlijk mag de bescherming van uw kinderen niet volledig op uw schouders rusten. Wij pleiten voor gezond-verstandmaatregelen zoals leeftijdsverificatie, reclameregels die minderjarigen daadwerkelijk beschermen en verantwoordelijkheid voor de promotie van kansspelen in digitale omgevingen die door kinderen worden gebruikt. De realiteit is dat we ons op een kantelpunt bevinden. We kunnen ofwel toelaten dat gokken genormaliseerd wordt tijdens de meest kwetsbare ontwikkelingsjaren van jongens, ofwel nu handelen — met educatie, waarborgen en echte verantwoordelijkheid.”

Het rapport pleit voor open en regelmatige gesprekken tussen ouders en kinderen over games en gokken, een actievere opvolging van de digitale inhoud die jongeren consumeren, evenals de invoering van verplichte leeftijdsverificaties op platforms en strengere beperkingen op de promotie van kansspelen op sociale netwerken.

Dit rapport werpt licht op een digitale cultuur waarin gokken en kansspelen geleidelijk binnendringen in het dagelijkse leven van jongens nog vóór hun meerderjarigheid. Zonder collectief bewustzijn zou dit fenomeen zich diep kunnen verankeren en op lange termijn ernstige gevolgen kunnen hebben.