Nederland verwerpt totaalverbod op gokreclame: België kent de discussie al 

Een dag na een stemming in Den Haag blijft een vraag hangen die ook België bezighoudt: hoe bescherm je spelers wanneer de bedrijven met een vergunning aan strenge reclameregels gebonden zijn, terwijl illegale aanbieders online zichtbaar blijven? 

De Nederlandse Tweede Kamer verwierp op dinsdag 29 september een voorstel om reclame voor alle kansspelen te verbieden, zowel online als offline. De motie kreeg steun van 64 zetels, twaalf minder dan nodig. Tegelijk koos de Kamer wel voor een stevigere aanpak van illegaal aanbod en voor een mogelijke verhoging van de minimumleeftijd naar 21 jaar. België heeft die leeftijdsgrens voor private kansspelen al ingevoerd. 

Een verbod dat verder moest gaan dan online casino’s 

SGP-Kamerlid Diederik van Dijk wilde voorkomen dat gokbedrijven hun reclame zouden verplaatsen naar producten die buiten een verbod op online gokreclame vallen. Zijn voorstel vroeg daarom om één grens voor de hele sector: geen reclame voor online én landgebonden kansspelen. 

Die meerderheid kwam er niet. De officiële stemmingsuitslagen over het Nederlandse kansspelbeleid bevestigen dat de motie werd verworpen. Dat betekent niet dat bestaande Nederlandse reclamebeperkingen verdwijnen. De Kamer wees dit voorstel voor een verdergaand totaalverbod af. 

België is strenger, maar heeft geen identiek speelveld 

Voor Belgische spelers klinkt het debat vertrouwd. Sinds juli 2023 geldt voor private kansspelaanbieders een principieel reclameverbod, met uitzonderingen en overgangsregels. De Belgische aanpak is dus al vergaand, maar het zou onjuist zijn om te stellen dat iedere vorm van reclame voor elk kansspel verdwenen is. 

Vooral de Nationale Loterij maakt de vergelijking interessant. Haar loterij- en krasproducten vallen onder een afzonderlijk wettelijk kader. In ons dossier over waarom het reclameverbod niet op dezelfde manier geldt voor de Nationale Loterij komt precies die spanning terug: waarom verschilt de behandeling wanneer de overheid spelers tegen gokschade wil beschermen? 

Ook in Nederland lag de rol van de overheid op tafel. Een tweede motie van Van Dijk vroeg om een scenario waarin de Staat zich volledig terugtrekt uit het aanbieden en exploiteren van kansspelen. Dat voorstel, dat raakt aan Holland Casino en Nederlandse Loterij, kreeg evenmin een meerderheid. 

De Nederlandse stemming heeft geen gevolgen voor de Belgische wetgeving. Ze toont wel hoe moeilijk het is om reclamebeleid, spelersbescherming en het belang van staatsbedrijven binnen één politiek verhaal te verenigen. 

Naar 21 jaar, maar pas als aan voorwaarden is voldaan 

De Kamer steunde een andere motie van Van Dijk en Mirjam Bikker wel. Die vraagt om heldere, controleerbare doelstellingen voor de aanpak van illegaal aanbod en het voorkomen van uitwijkgedrag. Zodra aan die voorwaarden is voldaan, moet de minimumleeftijd voor de meest risicovolle kansspelen zo spoedig mogelijk naar 21 jaar. 

Er is daarmee geen onmiddellijke leeftijdsverhoging ingevoerd. Het gaat om een aangenomen verzoek aan de regering, met voorwaarden. België zette die stap voor private kansspelen en weddenschappen al op 1 september 2024.  Voor loterijproducten zoals Lotto en EuroMillions geldt een andere leeftijdsgrens. 

Het verschil zit vooral in de volgorde. Nederland koppelt de volgende stap nadrukkelijk aan aantoonbare vooruitgang tegen illegale aanbieders. België moet ondertussen beoordelen hoe de bestaande strengere regels in de praktijk uitwerken. Minder deelname bij vergunde bedrijven bewijst op zichzelf nog niet dat spelers zijn gestopt of juist naar illegale websites zijn verhuisd. 

Vanuit gezondheidsperspectief blijft de roep om bescherming duidelijk. De Belgische Hoge Gezondheidsraad pleitte in zijn advies over gokreclame en een minimumleeftijd van 21 jaar voor een verbod op alle vormen van gokreclame. Dat advies is een aanbeveling; het mag niet worden verward met de volledige inhoud van de geldende wetgeving. 

De platforms komen nadrukkelijker in beeld 

Waar het totaalverbod strandde, vond een motie over online platforms wel voldoende steun. De Kamer steunde het verzoek om platforms te beboeten wanneer zij illegale gokreclames blijven tonen na een verwijderverzoek. Ook voorstellen voor een centrale lijst van illegale aanbieders en een proef om hun digitale infrastructuur te verstoren werden aangenomen. 

Dat zijn politieke opdrachten, geen bewijs dat zulke maatregelen al volledig operationeel zijn. Voor België is de richting wel relevant. Gambling Club berichtte over duizenden illegale gokadvertenties die de Kansspelcommissie bij Meta meldde. In 2025 ging het om meer dan 8.500 meldingen met het verzoek advertenties te verwijderen. Dat aantal mag niet worden gelijkgesteld aan evenveel permanente verwijderingen. 

De Nederlandse Kamer steunde bovendien een voorstel om bezoekers bij een DNS-blokkade van een goksite op de risico’s te wijzen. Ook moet worden bekeken hoe de Kansspelautoriteit een open risicomodel van de Universiteit van Amsterdam kan gebruiken bij haar toezicht. De aandacht verschuift daarmee deels naar de infrastructuur en informatiekanalen rond het illegale aanbod. 

Voor Belgische beleidsmakers sluit dat aan bij een bestaande handhavingsvraag: hoe voorkom je dat een verwijderde advertentie of geblokkeerd domein snel wordt vervangen? Reclamebeperkingen voor vergunde bedrijven en optreden tegen illegale campagnes zijn verschillende taken. De ene maatregel maakt de andere niet overbodig. 

De discussie gaat ook over wat aantoonbaar werkt 

De vrees dat strengere regels spelers naar de zwarte markt duwen, speelt in beide landen. Maar een politieke zorg is nog geen bewezen effect. In ons artikel over het debat tussen een gokreclameverbod en uitwijking naar de zwarte markt staan de uiteenlopende argumenten van onderzoekers en sectorvertegenwoordigers naast elkaar. 

Die spanning verklaart waarom de voorwaarden bij de Nederlandse leeftijdsmotie belangrijk zijn. De regering moet niet alleen maatregelen aankondigen, maar ook doelen vastleggen waaraan de aanpak kan worden getoetst. Voor België ligt een vergelijkbare opdracht bij de evaluatie van het bestaande beleid: meten welke spelers worden beschermd, hoe illegale aanbieders hen bereiken en waar handhaving daadwerkelijk resultaat oplevert. 

Andere Nederlandse voorstellen haalden het niet. De Kamer verwierp moties over een vergelijkbare zorgplicht voor cryptodienstverleners en onderzoek naar regulering van prediction markets. Voorstellen over een lagere kansspelbelasting en geoormerkt meespelen bij goededoelenloterijen werden aangehouden. De stemming leverde daarmee een combinatie op van afgewezen verbodsbepalingen, voorwaardelijke aanscherping en nieuwe opdrachten tegen illegaal aanbod.