Voorspellingsmarkten: het verborgen gevaar onthuld door een blockchainexpert

Voorspellingsmarkten, populair geworden door platformen zoals Polymarket of Kalshi, kennen een snelle groei, maar verbergen belangrijke risico’s, met name rond anonimiteit, manipulatie en zorgwekkende ethische ontsporingen.

Wanneer wedden op de toekomst een wereldwijd fenomeen wordt

Het principe van voorspellingsmarkten is eenvoudig: geld inzetten op het plaatsvinden van een toekomstige gebeurtenis, zoals een verkiezing, een economische crisis of een internationaal conflict… Dit model steunt op contracten die werken als binaire weddenschappen. Er wordt een vraag gesteld en gebruikers kopen een positie “ja” of “nee”. Als de gebeurtenis plaatsvindt, worden de houders van de juiste positie beloond.

Jacob Boersma, blockchainexpert:

“Met blockchain is het mogelijk om slimme contracten te creëren die transacties automatisch uitvoeren wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan.”

Anonimiteit, een moeilijk beheersbaar groot risico

Het belangrijkste gevaar dat Jacob Boersma aanhaalt, is anonimiteit. Transacties op deze platformen gebeuren vaak met cryptomunten, wat het identificeren van deelnemers aanzienlijk bemoeilijkt.

“Het is zeer moeilijk te weten wie er achter de inzetten zit,” legt de expert uit.

Deze ondoorzichtigheid opent de deur voor misbruik, onder meer het gebruik van voorkennis. Zo werden kort voor de arrestatie van de Venezolaanse president Nicolás Maduro grote bedragen ingezet op een scenario dat voorspelde dat hij vóór eind januari uit zijn functie zou worden gezet. Sommige experts vermoeden dat hierbij voorkennis een rol speelde.

In traditionele financiële markten wordt handel met voorkennis streng bestraft. Maar in de wereld van voorspellingsmarkten is de traceerbaarheid van deelnemers zo beperkt dat het bijzonder moeilijk wordt om dezelfde regels toe te passen.

Een verontrustende evolutie naar extreme scenario’s

Naast financiële risico’s duikt ook een donkerdere dimensie op. Jacob Boersma wijst op een verontrustende mogelijkheid: dat deze markten evolueren naar vormen die lijken op moordmarkten.

Het idee lijkt extreem, maar als een gewelddadige gebeurtenis het onderwerp wordt van een weddenschap, zouden sommige individuen in de verleiding kunnen komen om die gebeurtenis zelf te veroorzaken om winst te maken. Aanslagen, gerichte moorden, geopolitieke crises… wanneer alles verhandelbaar wordt, ontstaat het risico dat een voorspelling werkelijkheid wordt gemaakt.

“Sensatiegerichte weddenschappen kunnen mensen aanzetten tot actie,” waarschuwt Boersma.

Een stille invloed op politieke beslissingen

Voorspellingsmarkten weerspiegelen niet alleen verwachtingen, ze kunnen ze ook beïnvloeden.

Volgens Jacob Boersma kunnen de signalen van deze markten politieke en administratieve besluitvormers sturen. Als een scenario sterk wordt verwacht, zouden sommige verantwoordelijken hun keuzes daarop kunnen afstemmen.

Soms nauwkeuriger dan peilingen

Ondanks deze kritiek hebben voorspellingsmarkten ook voordelen. In sommige gevallen blijken ze verrassend nauwkeurig, vooral bij verkiezingen. In tegenstelling tot peilingen, waar antwoorden beïnvloed kunnen zijn door vertekeningen, steunen voorspellingsmarkten op een echte financiële inzet. Deelnemers hebben er dus belang bij om zo correct mogelijk te zijn.

Die effectiviteit hangt echter af van één cruciale factor: de voorspelbaarheid van de gebeurtenis. Voor willekeurige gebeurtenissen, zoals het weer, verdwijnt hun relevantie grotendeels.

Een nog prille regulering

In België worden voorspellingsmarkten beschouwd als online kansspelen en is het platform Polymarket sinds begin 2025 geblokkeerd.

De platformen zelf verdedigen een andere visie. Zij stellen dat ze niet onder klassiek gokken vallen, maar analysetools aanbieden gebaseerd op collectieve intelligentie. Een standpunt dat de regulatoren niet delen.

Voorspellingsmarkten vormen een fascinerende innovatie op het kruispunt van financiën, technologie en informatie. Maar deze belofte gaat gepaard met aanzienlijke risico’s. Anonimiteit, manipulatie, ethische ontsporingen en politieke beïnvloeding… het zijn uitdagingen die vragen oproepen over hun legitimiteit en regulering.