Goktoezichthouder onder vuur om omstreden onderzoek naar probleemgokken 

De Britse Gambling Commission publiceert deze week nieuwe cijfers uit de Gambling Survey for Great Britain (GSGB). Nog voordat de resultaten openbaar zijn, ligt het onderzoek opnieuw onder vuur. Critici stellen dat de survey structureel te hoge cijfers laat zien voor zowel gokdeelname als probleemgokken en daardoor een vertekend beeld schetst van de Britse gokmarkt. 

De discussie is meer dan een academisch debat. De uitkomsten van de GSGB worden gebruikt door beleidsmakers, politici en belangengroepen om strengere regelgeving voor de kansspelsector te onderbouwen. Als de cijfers inderdaad afwijken van de werkelijkheid, kan dat verstrekkende gevolgen hebben voor toekomstige wetgeving. 

Grote verschillen met andere officiële onderzoeken 

Sinds de introductie van de GSGB in 2024 rapporteert het onderzoek aanzienlijk hogere percentages probleemgokkers dan eerdere nationale onderzoeken. Daarbij gaat het onder meer om de Health Survey for England, de Scottish Health Survey en andere grootschalige onderzoeken van de Britse gezondheidsdiensten. 

Volgens critici is dat verschil moeilijk te verklaren. Zij wijzen erop dat de nieuwe survey ook veel hogere deelnamecijfers laat zien voor sectoren waarvan betrouwbare administratieve gegevens beschikbaar zijn, zoals fysieke casino’s, betting exchanges en de traditionele football pools. 

Juist omdat deze cijfers kunnen worden vergeleken met daadwerkelijke marktgegevens, zou volgens de tegenstanders duidelijk zijn dat de survey deelname overschat. Als dat klopt, roept dat ook vragen op over de betrouwbaarheid van de cijfers rond probleemgokken. 

Gambling Commission blijft achter onderzoek staan 

De Gambling Commission verwerpt de kritiek. De toezichthouder stelt dat de GSGB is ontwikkeld door onafhankelijke experts en uitgebreid is beoordeeld voordat het onderzoek werd ingevoerd. 

Daarnaast verwijst de regulator naar onderzoeken van de London School of Economics (LSE). Daaruit zou blijken dat de manier waarop een enquête wordt gepresenteerd invloed heeft op de antwoorden van deelnemers. Ook de gekozen onderzoeksmethode kan verschillen in resultaten veroorzaken. 

Volgens de Gambling Commission betekent dat niet automatisch dat de GSGB onbetrouwbaar is. 

Kritiek op mogelijke overschatting 

Tegenstanders trekken juist een andere conclusie uit dezelfde onderzoeken. 

Zij wijzen erop dat mensen eerder deelnemen aan een enquête wanneer zij zich aangesproken voelen door het onderwerp. Omdat de GSGB expliciet als een gokonderzoek wordt aangekondigd, bestaat volgens hen het risico dat relatief veel frequente gokkers deelnemen. Dat fenomeen staat bekend als topic salience bias. 

Wanneer zware spelers oververtegenwoordigd zijn in een steekproef, kunnen zowel de deelname aan kansspelen als het aantal probleemspelers hoger uitvallen dan in werkelijkheid. 

Daarnaast stellen critici dat bestaande onderzoeken van de Britse gezondheidsdiensten jarenlang als de “gouden standaard” werden beschouwd. Zij vinden daarom dat de nieuwe survey niet zomaar als betrouwbaarder kan worden gezien. 

Waarom dit belangrijk is 

De discussie draait uiteindelijk niet alleen om statistiek, maar ook om beleid. 

De GSGB wordt regelmatig aangehaald in discussies over strengere regelgeving, reclamebeperkingen en aanvullende maatregelen om spelers te beschermen. Wanneer de cijfers een te somber beeld geven van de omvang van probleemgokken, bestaat volgens critici het risico dat beleidskeuzes worden gebaseerd op onjuiste aannames. 

De Gambling Commission bestrijdt dat en benadrukt dat de survey een belangrijk instrument blijft om ontwikkelingen op de Britse gokmarkt te volgen. 

Ook relevant voor België 

De discussie is ook voor België interessant. 

De Kansspelcommissie, beleidsmakers en politici baseren beslissingen steeds vaker op onderzoek naar speelgedrag en gokverslaving. Die cijfers spelen een belangrijke rol bij maatregelen zoals reclamebeperkingen, strengere zorgplicht en andere vormen van consumentenbescherming. 

Juist daarom onderstreept de Britse discussie hoe belangrijk betrouwbare en transparante data zijn. Wanneer statistieken de basis vormen voor ingrijpende regelgeving, moeten de gebruikte onderzoeksmethoden boven iedere twijfel verheven zijn. 

Of de kritiek op de Britse survey uiteindelijk terecht blijkt, zal de komende tijd verder worden onderzocht. Eén ding staat echter vast: de betrouwbaarheid van de cijfers waarop gokbeleid wordt gebaseerd, ligt meer dan ooit onder een vergrootglas.