AI noemt illegale goksites: waarom het KVA-onderzoek ook België raakt 

Een Belgische speler vraagt een AI-assistent welke online casino’s betrouwbaar zijn. Het antwoord verschijnt als een overzichtelijke lijst, met korte beschrijvingen en misschien zelfs de geruststelling dat de aanbieders een vergunning hebben. Maar wie heeft die vergunning gecontroleerd? En voor welk land geldt ze eigenlijk? 

Dat zijn de vragen die een nieuw Nederlands onderzoek naar generatieve AI oproept. Het Keurmerk Verantwoorde Affiliates (KVA) stelde vast dat alle tien onderzochte tools tijdens de tests aanbieders zonder Nederlandse vergunning noemden. Sommige antwoorden gingen verder: onvergunde merken werden als legaal voorgesteld of het ontbreken van beschermingsmaatregelen werd als voordeel gepresenteerd. 

Het onderzoek gaat over Nederland. Toch is het relevant voor België, waar spelersbescherming eveneens afhangt van vergunningen, identiteitscontrole en een uitsluitingsregister. Een fout AI-antwoord kan die verschillen verbergen. De Belgische betekenis zit daarom vooral in een praktische vraag: kan een speler een aanbeveling vertrouwen wanneer de assistent de lokale regels niet correct toepast? 

Tien AI-tools getest, geen enkele bleef volledig zonder namen 

Het KVA onderzocht ChatGPT, Google AI-modus, Google Gemini, Microsoft Copilot, Perplexity, Claude, Grok, DeepSeek, Mistral Le Chat en Meta AI. De onderzoekers gebruikten drie vraagreeksen: algemene vragen naar casino’s, sturende vragen naar aanbod zonder het Nederlandse Cruks-register en vragen vanuit een onderzoekskader. 

Alle tien tools noemden in minstens één getest gesprek een aanbieder zonder Nederlandse vergunning. Acht deden dat al in de neutrale of sturende reeks. Bij Google AI-modus, Mistral Le Chat, DeepSeek en Grok volstond de eerste sturende vraag. Claude en Meta AI bleven in de eerste twee reeksen terughoudender, maar noemden uiteindelijk wel namen binnen het onderzoekskader. 

Het volledige KVA-onderzoek naar generatieve AI en illegaal online kansspelaanbod werd gepubliceerd op 30 september 2026. Het beschrijft een afgebakende steekproef. De onderzoekers controleerden of namen of domeinen werden genoemd; zij testten niet of iemand vervolgens een account kon openen of geld kon storten. 

Dat onderscheid is belangrijk. De resultaten bewijzen dat onvergund aanbod in de onderzochte antwoorden terechtkwam. Ze bewijzen niet dat iedere gebruiker dezelfde antwoorden ontvangt, dat alle tools voortdurend illegale casino’s aanbevelen of dat Belgische spelers via die antwoorden daadwerkelijk zijn gaan gokken. 

Een casinonaam noemen is niet altijd een aanbeveling 

In de overzichtstabel lijkt de uitkomst eenvoudig: tien tools, tien keer onvergund aanbod. Maar achter dat totaal zitten verschillende soorten antwoorden. Sommige tools presenteerden eigenschappen van aanbieders positief. Andere verwezen naar openbare handhavingszaken, met namen van bedrijven die door de Nederlandse toezichthouder waren aangepakt. 

Een naam in een waarschuwing heeft een andere betekenis dan een naam in een lijst met aanbevolen casino’s. Het KVA telde beide mee wanneer een onvergunde aanbieder concreet werd genoemd. Voor de beoordeling van het gedrag van een AI-tool moet je daarom ook kijken naar de context, de bronvermelding en de formulering. 

Die nuance maakt de zorg over foutieve vergunningclaims juist scherper. Een assistent die een sanctiezaak samenvat, kan legitieme informatie geven. Een assistent die dezelfde onvergunde aanbieder als gecontroleerd en legaal presenteert, geeft de consument een onjuiste reden om vertrouwen te hebben. 

Voor België moet een eventueel vervolgonderzoek dat verschil behouden. Het zou moeten meten welke aanbieders worden genoemd, hoe ze worden omschreven en of hun exacte websites over de vereiste Belgische vergunning beschikken. Alleen het aantal genoemde namen vertelt niet het hele verhaal. 

In België gaat het om EPIS, niet om Cruks 

De Nederlandse vragen draaiden deels om casino’s zonder Cruks. Dat register is bedoeld om uitgesloten spelers bij het Nederlandse vergunde aanbod tegen te houden. België gebruikt een eigen systeem: EPIS, het Excluded Persons Information System. 

Een Belgische analyse kan dus niet simpelweg het woord Cruks vervangen en vervolgens de Nederlandse uitkomsten overnemen. De vergunningen, instellingen en verplichtingen verschillen. Onze uitleg over de verschillen tussen EPIS in België en Cruks in Nederland geeft achtergrond bij beide registers. 

Voor Belgische online spelers is het ontbreken van de vereiste EPIS-controle geen extra vrijheid die een casino aantrekkelijker maakt. Het betekent dat een belangrijke beschermingsmaatregel niet wordt toegepast. Voor iemand die uitgesloten is om afstand te nemen van gokken, kan een positieve beschrijving van zo’n ontbrekende controle bijzonder schadelijk zijn. 

Er is bovendien geen Belgische test uitgevoerd in het KVA-onderzoek. We weten op basis van deze gegevens dus niet welke antwoorden de tien tools geven op specifieke vragen over EPIS. De Nederlandse bevindingen zijn een aanleiding om dat te onderzoeken, geen bewijs dat alle tools in België precies hetzelfde doen. 

Een buitenlandse vergunning is geen Belgische toelating 

De grootste valkuil voor Belgische gebruikers is de betekenis van het woord ‘legaal’. Een aanbieder kan in een ander land een vergunning hebben, zonder daarmee toestemming te krijgen voor het Belgische online kansspelaanbod. Een algemene vermelding van een internationale licentie beantwoordt de Belgische vraag dus niet. 

Ook een Nederlandse vergunning van de Kansspelautoriteit is geen Belgische vergunning van de Kansspelcommissie. Wie vraagt naar betrouwbare casino’s in België, heeft informatie nodig die voor België en voor de betreffende activiteit geldt. Een assistent die buitenlandse en Belgische vergunningen door elkaar haalt, kan een overtuigend maar onbruikbaar antwoord geven. 

Daarom moet een controle verder gaan dan de merknaam. Bekijk de exploitant, de vergunningcategorie en vooral het exacte websiteadres. De officiële vergunningregisters van de Belgische Kansspelcommissie onderscheiden verschillende categorieën. Een gelijkaardige naam of een professioneel logo volstaat niet om te bepalen dat een website bij een vergunde exploitant hoort. 

Gambling Club licht dit verder toe in het dossier over het verschil tussen legale en illegale kansspelaanbieders in België. De praktische regel blijft eenvoudig: een bewering in een AI-antwoord moet controleerbaar zijn aan de hand van de bevoegde toezichthouder. 

Onvergunde casino’s werden ten onrechte als legaal voorgesteld 

Volgens de onderzoeksresultaten namen Microsoft Copilot, Mistral Le Chat en Google Gemini onvergunde merken op in lijsten die als legaal of Nederlands vergund werden gepresenteerd. Copilot stelde bij zo’n lijst bovendien dat de genoemde aanbieders op Cruks waren aangesloten. 

Dat is een ander probleem dan een onvolledige waarschuwing. De gebruiker kan juist hebben gevraagd om een gecontroleerde aanbieder en krijgt vervolgens een antwoord dat een ontbrekende vergunning verbergt. De woorden ‘vergund’ en ‘gecontroleerd’ kunnen dan ten onrechte de indruk wekken dat verdere controle overbodig is. 

Voor Belgische spelers is dat een concreet risico om rekening mee te houden. Een tabel met casinonamen en licentieclaims kan er zorgvuldig uitzien, maar de vorm zegt niets over de juistheid van de inhoud. Zelfs een antwoord met bronverwijzingen moet je controleren: ondersteunt de bron werkelijk de vergunningclaim, en gaat ze over de juiste website? 

Een disclaimer onderaan corrigeert een foutieve kwalificatie niet automatisch. Wanneer bovenaan een casino als Belgisch vergund wordt vermeld, blijft dat een belangrijke feitelijke mededeling. De assistent moet die eerst kunnen onderbouwen, in plaats van de gebruiker achteraf alleen te adviseren voorzichtig te zijn. 

België kent al misleiding met vertrouwde casinonamen 

De Belgische markt heeft al ervaring met online informatie die betrouwbaarheid suggereert zonder die te bieden. Gambling Club berichtte recent over meer dan twintig valse websites die de naam PepperMill Casino gebruiken. Sommige kopieën lijken op de echte site, maar sturen bezoekers door naar een ander platform. 

Dat dossier bewijst geen betrokkenheid van AI. Het laat wel zien waarom de controle van een exact domein belangrijk is. Als een assistent alleen een bekende merknaam herkent en een bijpassend ogende website noemt, is de controle nog niet afgerond. Het adres moet bij de echte exploitant en diens vergunning horen. 

Ook sociale media vormen al een groot aandachtspunt. Volgens de berichtgeving over het Belgische jaarverslag werden in 2025 meer dan 8.500 vermoedelijk illegale gokadvertenties bij Meta gemeld met het verzoek ze te verwijderen. Dat aantal meldingen mag niet worden gelijkgesteld aan evenveel bewezen permanente verwijderingen. 

In ons artikel over de Belgische aanpak van illegale gokadvertenties op Facebook en Instagram komt bovendien het misbruik van bekende namen en logo’s terug. Een chatbot kan daarnaast een informatiekanaal zijn. De vraag is of hij zulke misleidende informatie voldoende onderscheidt van officiële gegevens voordat hij er een antwoord van maakt. 

Ontbrekende bescherming hoort niet in een lijst met voordelen 

Het KVA beschrijft antwoorden waarin onder meer geen identiteitscontrole, geen Cruks-controle en hogere bonussen als aantrekkelijke eigenschappen werden genoemd. Voor een consument kan dat klinken als minder administratie of meer speelruimte. Maar het ontbreken van vereiste controle mag niet worden verward met betere dienstverlening. 

Bij een Belgische beoordeling moet de context andersom beginnen: welke bescherming hoort bij het vergunde aanbod, en welke daarvan ontbreekt? Een uitsluitingscontrole is er juist om mensen tegen verdere deelname te beschermen. Een assistent die het ontbreken daarvan positief omschrijft, geeft een verkeerd beeld van de functie van die maatregel. 

Dat is des te relevanter omdat de Belgische toezichthouder al waarschuwt voor de zichtbaarheid van illegaal aanbod. Gambling Club beschreef de waarschuwing van KSC-voorzitter Magali Clavie over de illegale gokmarkt. De discussie over AI moet daarom aansluiten bij bestaande problemen met misleiding en spelersbescherming. 

Het Nederlandse onderzoek meet echter niet hoeveel extra spelers via AI bij illegale sites belanden. Het bevat evenmin een berekening van de schade voor België. Zulke claims zouden verder onderzoek vereisen. Wat nu wel zichtbaar is, is een informatieprobleem dat voor kwetsbare gebruikers grote gevolgen kan hebben. 

Wat AI-aanbieders voor België zouden moeten controleren 

De eerste verbetering is een duidelijke landcontrole. Een antwoord over online gokken moet weten voor welke jurisdictie de gebruiker informatie zoekt. Een Nederlandstalige vraag is niet automatisch een vraag over Nederland. Belgische gebruikers hebben niets aan een vergunningclaim die alleen elders geldt. 

Vervolgens moet de assistent vergunninginformatie toetsen aan een officiële, actuele bron. Daarbij horen de exploitant en het exacte domein. Ontbreekt die controle, dan moet het antwoord die onzekerheid benoemen. Een vermoeden op basis van een merknaam mag niet worden opgewaardeerd tot de stellige mededeling dat een aanbieder Belgisch vergund is. 

Ook de toon verdient aandacht. Een feitelijke uitleg van een handhavingsbesluit kan namen bevatten zonder bezoekers tot gokken aan te zetten. Een aanbeveling die ontbrekende uitsluitingscontrole als voordeel presenteert, vraagt een andere beoordeling. Dat onderscheid helpt om nuttige informatie beschikbaar te houden en misleidende aanbevelingen aan te pakken. 

Een Belgische test zou bovendien Nederlandstalige én Franstalige vragen moeten omvatten, met herhaalde metingen en vastgelegde instellingen. Dat is een voorstel voor vervolgonderzoek. De KVA-resultaten zelf blijven een momentopname van gesprekken over de Nederlandse markt. 

Wat als je al op een verkeerde website terechtkwam? 

Heeft een aanbeveling je naar een verdachte website geleid, stort dan geen extra geld om een zogenaamd geblokkeerde opname vrij te krijgen. Bewaar het exacte adres, relevante berichten en betaalgegevens. Bij vermoedelijke betaalfraude kun je met je bank bespreken welke maatregelen passend zijn. 

Gambling Club heeft hiervoor een gids over wat je kunt doen na spelen op een illegaal casino in België. Welke mogelijkheden je hebt, hangt af van de feiten en de betaalwijze; terugbetaling is niet gegarandeerd. 

De Belgische les uit het KVA-onderzoek begint al eerder, bij het eerste antwoord op het scherm. Een duidelijke lijst en een zelfverzekerde uitleg zijn geen vergunningcontrole. Voor een Belgische speler moet de doorslaggevende informatie gaan over de Belgische toelating van de exacte website. Zolang een assistent dat niet betrouwbaar vaststelt, blijft zijn aanbeveling iets dat gecontroleerd moet worden.