Illegale goksites lokken met minder controles: wat betekent dit voor België? 

Een speler wil geld opnemen, maar krijgt eerst een verzoek om documenten. Een ander heeft zichzelf uitgesloten en zoekt toch opnieuw toegang tot gokken. Een derde volgt een aanbeveling van een vriend, zonder te controleren of de website een vergunning heeft. Achter het gebruik van illegale goksites gaan verschillende verhalen schuil. Nieuw Brits onderzoek brengt die verschillen in kaart. 

De Gambling Commission publiceerde op 20 oktober 2026 onderzoek van Yonder Consulting naar de beweegredenen van spelers die illegale goksites gebruiken. Vooral het zoeken naar aanbieders buiten uitsluitingssysteem GamStop en naar websites die weinig persoonlijke gegevens vragen, hangt sterk samen met dat gebruik. 

Voor België is het onderzoek relevant vanwege de discussie over EPIS, identiteitscontroles en de zichtbaarheid van illegale aanbieders. Toch is voorzichtigheid nodig: de Britse bevindingen bewijzen niet dat Belgische spelers dezelfde keuzes maken. Evenmin toont het onderzoek aan dat strengere controles automatisch tot meer illegaal gokken leiden. 

Waarom spelers buiten het vergunde aanbod terechtkomen 

Het onderzoek van de Gambling Commission naar illegaal online gokken combineert digitaal onderzoek, een enquête onder ruim 4.000 recente gokkers en kwalitatieve gesprekken. De enquête richtte zich op mensen die in de voorafgaande vier weken hadden gegokt. Wie uitsluitend aan loterijen deelnam, werd uitgesloten. 

De onderzoekers wilden begrijpen welke ervaringen en overtuigingen samenhangen met het gebruik van illegale websites. Daarbij kijken ze verder dan aantrekkelijke aanbiedingen. Ook vertrouwen in bedrijven, houding tegenover regelgeving en de wens om persoonlijke gegevens af te schermen spelen mee. 

De UKGC benadrukt dat illegale goksites door een kleine minderheid van de totale spelersgroep worden gebruikt. Het rapport beschrijft dus niet hoe de doorsnee Britse gokker zich gedraagt. Het zoomt in op een specifieke groep om beter te begrijpen hoe die bij illegaal aanbod terechtkomt. 

Dat onderscheid is belangrijk voor het Belgische debat. Een onderzoek naar de redenen van illegale spelers kan waardevolle inzichten opleveren, maar vertelt zonder aanvullende gegevens niet hoeveel Belgische spelers dezelfde route volgen. 

Vier profielen, met verschillende beweegredenen 

Yonder onderscheidt vier deels overlappende spelersprofielen. Het zijn hulpmiddelen om gedrag te begrijpen, geen waterdichte categorieën waarin iedere speler precies past. 

Spelersprofiel	Kenmerkende beweegreden
Self-Excluders	Gebruiken illegale websites om een uitsluiting via GamStop te omzeilen.
Skilled Advocates	Kiezen bewust voor illegale aanbieders en zoeken onder meer vrijheid en gunstige voorwaarden.
Social Explorers	Ontdekken websites via hun omgeving en aanbiedingen, zonder altijd te weten dat die illegaal zijn.
Accidental Tourists	Belanden doorgaans onbewust bij illegaal aanbod en hechten aan een gemakkelijke gebruikerservaring.

Deze indeling laat zien waarom één algemene waarschuwing waarschijnlijk niet iedereen op dezelfde manier bereikt. Wie niet weet dat een website illegaal is, heeft andere informatie nodig dan iemand die bewust buiten het vergunde aanbod speelt. 

Ook de rol van frustratie verschilt. Sommige spelers vinden een documentcontrole vervelend, maar aanvaardbaar. Anderen zien diezelfde controle als bevestiging dat gokbedrijven of toezichthouders hen onrechtvaardig behandelen. 

Voor Belgische beleidsmakers is dat een bruikbaar vertrekpunt voor verder onderzoek. De vraag is niet alleen welke regels gelden, maar ook hoe verschillende spelers die regels begrijpen en ervaren. 

Een zoekterm kan meer betekenen dan het omzeilen van uitsluiting 

Een opvallende bevinding betreft zoekopdrachten naar websites buiten GamStop. Die worden niet uitsluitend gebruikt door mensen die hun eigen uitsluiting willen doorbreken. 

Volgens het onderzoek associëren sommige spelers zulke websites ook met minder administratieve drempels, snellere opnames en andere betaalmogelijkheden. De verwijzing naar het ontbreken van GamStop functioneert daardoor voor een bredere groep als een verzamelterm voor een bepaald soort aanbod. 

Dat zijn verwachtingen van spelers, geen vastgestelde voordelen. Een website die weinig controles belooft, biedt daarmee nog geen betrouwbare uitbetaling of behoorlijke bescherming van persoonsgegevens. 

De onderzoekers vonden bovendien dat spelers bij illegale websites vergelijkbare controles en frustraties kunnen tegenkomen als bij vergunde aanbieders. Wie vertrekt vanwege documentverzoeken, kan dus opnieuw documenten moeten aanleveren, maar dan in een omgeving zonder dezelfde bescherming. 

Waarom dit ook aan het Belgische EPIS-debat raakt 

België heeft met EPIS een eigen systeem voor uitgesloten spelers. Dat systeem verschilt van GamStop in juridische grondslag en toepassingsgebied. De twee mogen daarom niet zonder meer als identiek worden voorgesteld. 

De overeenkomst is de beschermende functie van een toegangsbeperking. Wanneer een speler is uitgesloten, moet die beperking voorkomen dat hij bij de aangesloten aanbieders verder speelt. Een website die juist het ontbreken van die controle aantrekkelijk presenteert, ondergraaft dat doel. 

Gambling Club legt in het dossier over de werking van EPIS en uitsluiting in België uit waarom het register bestaat. Het Britse onderzoek biedt aanleiding om ook hier te onderzoeken welke boodschap spelers verbinden aan websites die zich buiten dat systeem positioneren. 

Dat betekent niet dat iedere bezoeker van zo’n pagina zelf uitgesloten is. Juist de Britse bevinding dat dergelijke termen ook andere verwachtingen oproepen, maakt duidelijk waarom zoekgedrag zorgvuldig moet worden geïnterpreteerd. 

Controle, privacy en onduidelijke uitleg 

Het verlangen om weinig persoonlijke informatie te delen, hangt in het Britse onderzoek sterk samen met illegaal gokgedrag. Dat maakt privacy een belangrijk onderdeel van de discussie. 

Een speler kan vragen hebben over welke gegevens nodig zijn, wie ze ontvangt en waarom opnieuw documenten worden gevraagd. Die vragen verdienen duidelijke antwoorden. Tegelijk maakt een belofte van minder gegevensverwerking een illegale aanbieder niet automatisch privacyvriendelijk. 

Ook lopen verschillende soorten controles in de beleving van spelers door elkaar. Identiteitsverificatie, onderzoek naar de herkomst van geld en andere financiële controles kunnen allemaal worden ervaren als hetzelfde obstakel. Zonder uitleg blijft vooral het gevoel over dat de aanbieder de toegang of uitbetaling bemoeilijkt. 

Voor Belgische aanbieders ligt hier een praktische verbeterkans: begrijpelijk uitleggen wat wordt gecontroleerd en welke stap nog ontbreekt. Dat is een mogelijke les uit het onderzoek, geen bewezen methode om illegaal gokken terug te dringen. 

Niet iedere geblokkeerde rekening heeft dezelfde oorzaak 

Een accountblokkering kan voor een speler voelen als één probleem, terwijl er verschillende oorzaken mogelijk zijn. Denk aan een uitsluiting, een fout bij de registratie of het niet naleven van voorwaarden. 

De FOD Economie beschrijft via ConsumerConnect mogelijke redenen voor een geblokkeerde spelersaccount. Die uitleg maakt duidelijk waarom een blokkering eerst moet worden opgehelderd. De overheidsdienst adviseert om bij vragen rechtstreeks contact op te nemen met de kansspeloperator. 

Het onderscheid tussen een administratief probleem en een beschermende uitsluiting is essentieel. Een fout in persoonsgegevens vraagt om correctie. Een uitsluiting vraagt om respect voor de beschermingsmaatregel. Beide situaties behandelen als een reden om elders verder te spelen, gaat aan dat verschil voorbij. 

Voor de dienstverlening betekent dit dat een algemene melding zoals ‘account geblokkeerd’ weinig duidelijkheid kan bieden. Goede communicatie kan onzekerheid verminderen, terwijl noodzakelijke controles behouden blijven. 

Vertrouwen ontstaat ook buiten de goksite 

Het Britse onderzoek beschrijft hoe vrienden, online gemeenschappen en aanbevelingen invloed hebben op de ontdekking van nieuwe websites. Vooral bij spelers die niet bewust voor illegaal aanbod kiezen, is dat relevant. 

Een professionele uitstraling of een aanbeveling van een bekende kan het gevoel geven dat een website betrouwbaar is. Maar vertrouwen in de afzender van een aanbeveling zegt niets over de vereiste vergunning. 

Die kwestie speelt ook in België. Gambling Club onderzocht eerder hoe Trustpilot-profielen vertrouwen kunnen wekken in illegale casino’s. In dat dossier staat de vraag centraal hoe beoordelingen, bedrijfsinformatie en doorklikmogelijkheden de presentatie van een aanbieder beïnvloeden. 

Voorlichting hoeft zich daarom niet uitsluitend te richten op de homepage van een casino. Ook de stappen daarvoor verdienen aandacht: waar zag iemand de aanbieder, wie beval de website aan en op basis waarvan ontstond vertrouwen? 

De vergunning blijft het beslissende onderscheid 

Het verschil tussen legaal en illegaal aanbod wordt niet bepaald door hoe snel een website opent of hoe aantrekkelijk zij eruitziet. Voor aanbod op de Belgische markt is de vereiste Belgische vergunning bepalend. 

Een buitenlandse vergunning is geen vervanging voor die toelating. Ook een hoge reviewscore, bekende merknaam of professioneel vormgegeven registratieproces verandert daar niets aan. 

Ons dossier over het verschil tussen legale en illegale kansspelaanbieders in België geeft achtergrond bij dat onderscheid. Een vergunde aanbieder staat onder Belgisch toezicht. Dat betekent niet dat er nooit klachten of fouten voorkomen, maar wel dat er een lokaal toezichtskader geldt. 

Het Britse onderzoek laat zien waarom die boodschap concreet moet worden gemaakt. Een speler die vooral een vlotte opname zoekt, wordt mogelijk onvoldoende bereikt met alleen de mededeling dat een website ‘offshore’ is. Het moet duidelijk zijn wat het ontbreken van lokaal toezicht voor zijn positie betekent. 

Eén aanpak zal niet iedere groep bereiken 

De kwalitatieve gesprekken geven aanwijzingen dat Social Explorers en Accidental Tourists ontvankelijker kunnen zijn voor uitleg over illegaal aanbod. Zij kiezen daar immers niet noodzakelijk bewust voor. 

Bij Skilled Advocates ligt dat moeilijker. Wantrouwen tegenover bedrijven, overheid en toezichthouder maakt deel uit van hun houding. Een waarschuwing van een instantie die zij al wantrouwen, hoeft hun overtuiging niet te veranderen. 

De onderzoekers noemen daarom verschillende richtingen voor vervolgonderzoek. Naast voorlichting kan worden gekeken naar handhaving tegen illegale aanbieders en naar ervaringen bij vergunde bedrijven die spelers als frustrerend beschouwen. De effectiviteit van zulke interventies staat daarmee nog niet vast. 

Voor België is vooral die combinatie relevant. Beschermingsmaatregelen bewaken, onduidelijke dienstverlening verbeteren en illegale aanbieders aanpakken zijn verschillende opdrachten die tegelijk aandacht kunnen vragen. 

Wat het onderzoek nog niet kan bewijzen 

Aan het kwalitatieve deel namen vijftien spelers deel: zeven Skilled Advocates, vier Social Explorers en vier Accidental Tourists. Self-Excluders werden vanwege mogelijke emotionele belasting niet geïnterviewd. Hun beweegredenen waren bovendien al in eerdere onderzoeksfasen onderzocht. 

De enquête en gesprekken hebben beperkingen. Het onderzoek gebruikt onder meer een online panel en zelfgerapporteerd gedrag. Mensen kunnen zich vergissen, begrippen anders begrijpen of ervaringen onvolledig herinneren. 

Daarom bewijst een samenhang tussen frustratie over controles en illegaal gokken niet dat de controle de overstap heeft veroorzaakt. Ook bestaande voorkeuren en overtuigingen kunnen bepalen hoe iemand zo’n ervaring beoordeelt. 

De Gambling Commission verwacht in november 2026 een volgende onderzoeksfase te publiceren, met nieuwe meetgegevens en technische toelichting. Voor België biedt het huidige rapport intussen gerichte vragen voor eigen onderzoek: wie zoekt illegaal aanbod, wie belandt er onbewust en welke rol spelen uitsluiting, privacy, dienstverlening en online aanbevelingen? Pas met die antwoorden kan beleid beter aansluiten op de verschillende spelers die bescherming nodig hebben.