Verslavingen bij jongeren: de onverwachte rol van sport
•
27 apr 2026 •
Reading time: 3 minutes
Een recente studie uitgevoerd in België bij meer dan 11.000 jongeren van 12 tot 24 jaar toont aan dat sportweddenschappen geen geïsoleerd gedrag zijn, maar vaak deel uitmaken van een breder geheel van risicogedrag en verslavingen.
Een praktijk die nooit alleen komt
Een studie onder leiding van professor Bram Constandt en gepubliceerd in april 2026 in Addiction Research & Theory toont aan dat sportweddenschappen zelden een geïsoleerde praktijk vormen. De resultaten tonen dat jongeren die op sport wedden significant meer kans hebben om andere risicogedragingen te vertonen. Daaronder vallen deelname aan loterijen, het gebruik van alcohol, tabak en zelfs psychedelische stoffen. Deze correlatie wijst op het bestaan van een gemeenschappelijke basis waar verschillende vormen van verslaving elkaar versterken.
Eén element trekt bijzonder de aandacht: de loterij lijkt een mogelijke toegangspoort tot sportweddenschappen. Met andere woorden, een praktijk die als banaal of onschuldig wordt gezien, kan op termijn leiden tot risicovoller gedrag.
Sport, een onverwacht blootstellingsveld
Sport wordt vaak voorgesteld als een bescherming tegen ontsporingen. Toch nuanceert deze studie dat sterk. Ze toont aan dat bepaalde sportdisciplines geassocieerd zijn met een hogere kans op sportweddenschappen bij jongeren. Vooral voetbal, wielrennen en vechtsporten springen eruit. Jongeren die actief zijn in deze sporten hebben meer kans om in het voorbije jaar te hebben gewed.
De toenemende integratie van kansspelen in de sportwereld biedt een mogelijke verklaring. Competities, prestaties en resultaten worden objecten van speculatie, waardoor de relatie met sport geleidelijk verandert. Het sportveld, ooit een plaats van leren en sociale interactie, wordt ook een ruimte waar blootstelling aan weddenschappen plaatsvindt. Gesprekken tussen leeftijdsgenoten, de constante aanwezigheid van resultaten en statistieken, en een groeiende focus op prestaties kunnen deze dynamiek versterken.
Wetgeving rond kansspelen legt een minimumleeftijd vast om jongeren te beschermen. Maar deze studie toont aan dat dit op zich niet volstaat. De gegevens tonen dat sportweddenschappen toenemen met de leeftijd en duidelijk vaker voorkomen bij jongens. Toch vormt de naleving van de wettelijke leeftijd geen doorslaggevende drempel. Veel jongeren geven aan dat ze hebben gewed, ongeacht of ze daartoe gerechtigd waren.
De mechanismen begrijpen om beter te handelen
Een van de belangrijkste bijdragen van dit onderzoek ligt in de globale benadering. In plaats van sportweddenschappen geïsoleerd te bekijken, plaatst het ze in een geheel van onderling verbonden gedragingen.
Dankzij een diepgaande statistische analyse hebben de onderzoekers aangetoond dat bijna 33 % van de variaties in wedgedrag kan worden verklaard door factoren zoals leeftijd, geslacht, middelengebruik en sportdeelname. Sportweddenschappen zijn dus geen toeval, maar maken deel uit van identificeerbare sociale en gedragsmatige patronen.
Scholen en sportclubs, onderschatte bondgenoten
Scholen en sportclubs blijken bevoorrechte plaatsen om preventieacties te voeren. In plaats van uitsluitend risicovolle omgevingen te zijn, kunnen ze krachtige hefbomen worden voor sensibilisering en begeleiding.
Deze dubbele rol is essentieel. Ze maakt het mogelijk om geïntegreerde interventies te overwegen die rekening houden met de leefwereld van jongeren. In plaats van te stigmatiseren, gaat het erom te informeren, te dialogeren en een kritische houding tegenover kansspelen te ontwikkelen.
Naast de cijfers brengt deze studie een belangrijk volksgezondheidsvraagstuk aan het licht. Sportweddenschappen bij jongeren kunnen niet langer als een marginaal fenomeen worden beschouwd. Ze maken deel uit van een ecosysteem waarin sportpraktijken, middelengebruik en risicogedrag samenkomen. Deze interacties negeren zou de omvang van het probleem onderschatten.