België als waarschuwing voor Europa: Europarlementariër over effect van gokreclameverbod 

België behoort inmiddels tot de Europese landen met de strengste regels voor gokreclame. Vrijwel alle reclame voor online kansspelen is de afgelopen jaren verboden en ook sportsponsoring wordt stap voor stap afgebouwd. 

Toch waarschuwt de Maltese Europarlementariër Peter Agius dat juist een te vergaand reclameverbod een ongewenst effect kan hebben. Volgens hem dreigt een situatie waarin legale aanbieders vrijwel onzichtbaar worden, terwijl illegale goksites spelers zonder beperkingen blijven benaderen. 

Zijn opmerkingen kwamen tijdens een vergadering van de Commissie verzoekschriften (PETI) van het Europees Parlement, waar een petitie werd besproken die oproept tot een Europees verbod op gokreclame. 

België loopt voorop met een van de strengste reclameverboden 

België voerde de afgelopen jaren een reeks maatregelen in om de zichtbaarheid van gokbedrijven drastisch terug te dringen. 

Sinds 1 juli 2023 mogen vergunde kansspelaanbieders geen grootschalige reclame meer maken via televisie, radio, bioscopen, dagbladen, tijdschriften, reclameborden of de openbare ruimte. Ook online marketing werd fors beperkt en gepersonaliseerde reclame kwam onder strengere voorwaarden te staan. 

De maatregelen maakten deel uit van een bredere strategie van de federale overheid om kwetsbare groepen, met name jongeren en jongvolwassenen, beter te beschermen tegen de risico’s van kansspelen. 

Ook de sportsector ontkwam niet aan de nieuwe regels. 

Sinds 1 januari 2025 is gokreclame in Belgische stadions verboden. Sponsoring op wedstrijdshirts en andere commerciële uitingen worden bovendien gefaseerd afgebouwd. Vanaf 1 januari 2028 verdwijnen goklogo’s volledig van de shirts van professionele sportclubs. 

België geldt daarmee als één van de strengst gereguleerde gokmarkten van Europa. 

Agius vreest dat spelers juist uitwijken naar illegale aanbieders 

Volgens Peter Agius is de bescherming van minderjarigen en het voorkomen van gokverslaving vanzelfsprekend noodzakelijk. 

Toch plaatst hij vraagtekens bij de effectiviteit van een vrijwel volledig reclameverbod. 

Volgens de Maltese Europarlementariër bestaat het risico dat spelers legale aanbieders steeds moeilijker kunnen vinden. Illegale goksites trekken zich immers weinig aan van nationale reclameregels en blijven via sociale media, zoekmachines, influencers en buitenlandse websites zichtbaar. 

Daardoor ontstaat volgens Agius een ongelijk speelveld. 

Legale aanbieders investeren in vergunningen, leeftijdscontroles, verantwoord spelen en anti-witwasmaatregelen, terwijl illegale operators dezelfde spelers kunnen bereiken zonder aan vergelijkbare verplichtingen te voldoen. 

De Belgische cijfers laten zien hoe actueel de discussie is 

De waarschuwing van Agius sluit aan bij recente cijfers over de Belgische kansspelmarkt. 

Volgens onderzoeksbureau H2 Gambling Capital blijft nog slechts 62% van de Belgische online gokuitgaven binnen het vergunde aanbod. Dat betekent dat bijna vier op de tien euro’s inmiddels wordt uitgegeven bij aanbieders zonder Belgische vergunning. 

Hoewel meerdere factoren daarbij een rol spelen, zien brancheorganisaties de beperkte zichtbaarheid van legale aanbieders als één van de oorzaken. 

Wanneer consumenten nauwelijks nog onderscheid kunnen maken tussen vergunde en illegale aanbieders, wordt het voor de gereguleerde markt moeilijker om spelers binnen het legale circuit te houden. 

Onderzoek wijst op grotere risico’s bij illegale aanbieders 

Tijdens de vergadering verwees Agius naar onderzoek dat in opdracht van de Franse toezichthouder ANJ werd uitgevoerd door Strategy& (PwC). 

Volgens dat onderzoek vertoont 66% van de spelers op illegale goksites problematisch speelgedrag, tegenover 22% van de spelers bij legale aanbieders. 

Voor Agius onderstrepen die cijfers dat consumenten juist gebaat zijn bij een sterke gereguleerde markt. 

Vergunde aanbieders moeten voldoen aan uitgebreide regels rond leeftijdsverificatie, speellimieten, zorgplicht en het signaleren van risicovol speelgedrag. 

Bij illegale aanbieders ontbreken dergelijke beschermingsmaatregelen vaak volledig. 

België probeert spelers te beschermen, maar de vraag blijft of het voldoende werkt 

De Belgische overheid heeft de afgelopen jaren duidelijk gekozen voor maximale consumentenbescherming. 

Naast het reclameverbod werden ook strengere regels ingevoerd rond bonussen, marketing en de toegankelijkheid van kansspelen. 

Critici wijzen echter op een mogelijke keerzijde. 

Wanneer legale aanbieders vrijwel niet meer zichtbaar zijn, terwijl buitenlandse websites zonder vergunning via internet eenvoudig bereikbaar blijven, kan het voor spelers moeilijker worden om een veilige aanbieder te herkennen. 

Dat risico wordt groter nu duizenden illegale goksites zich actief op Europese consumenten richten. 

Europees debat over gokreclame krijgt vervolg 

De behandeling van de petitie betekent niet dat er automatisch Europese wetgeving komt. 

De Commissie verzoekschriften kan besluiten aanvullende informatie op te vragen bij de Europese Commissie, het dossier verder te onderzoeken of de behandeling af te sluiten. 

Wel laat de discussie zien dat de verschillen tussen de lidstaten steeds groter worden. 

Waar België inmiddels kiest voor een vrijwel volledig reclameverbod, hanteren andere landen nog aanzienlijk soepelere regels. Tegelijkertijd groeit overal dezelfde zorg: hoe bescherm je spelers zonder hen juist richting illegale aanbieders te duwen? 

België kan een voorbeeld worden voor de rest van Europa 

De Belgische ervaring zal de komende jaren waarschijnlijk een belangrijke rol spelen in het Europese debat. 

Voorstanders wijzen erop dat minder reclame de blootstelling van jongeren en kwetsbare groepen vermindert. 

Tegenstanders, waaronder Agius, vrezen juist dat de zichtbaarheid van vergunde aanbieders te ver terugloopt, waardoor illegale aanbieders meer ruimte krijgen. 

Met een kanalisatiegraad van slechts 62%, een vrijwel volledig reclameverbod en een sportsector die vanaf 2028 volledig afscheid neemt van goksponsoring, is België uitgegroeid tot een praktijkvoorbeeld van de vraag waar heel Europa mee worstelt: hoe ver kun je gaan met reclamebeperkingen zonder de gereguleerde markt zelf te verzwakken?