Perswinkels geconfronteerd met nieuwe regels 

Vanaf 13 augustus 2026 beschikken onafhankelijke perswinkels in België over een nieuw juridisch kader. Deze hervorming, waar de federatie Corbis al ongeveer tien jaar om vraagt, wil traditionele perswinkels beter onderscheiden van handelszaken die dit statuut vooral gebruiken om van bepaalde voordelen te profiteren. 

Een wettelijke definitie die de regels van de sector verandert 

Vanaf 13 augustus 2026 moeten handelszaken die het statuut van onafhankelijke perswinkelier willen genieten, voldoen aan duidelijk omschreven criteria. Deze evolutie vormt het resultaat van een strijd die al ongeveer tien jaar wordt gevoerd door Corbis, de nationale federatie van Belgische onafhankelijke perswinkeliers, opgericht door Perstablo en Prodipresse. 

Voor voorzitter Yannick Gyssens was deze verduidelijking noodzakelijk geworden door de grondige verandering van het beroep. Het vorige kader dateerde immers van 1977. 

“We zijn blij dat zo’n wettelijke definitie eindelijk tot stand komt en duidelijker bepaalt wat een echte onafhankelijke perswinkelier is,” legt hij uit. 

Het beroep heeft nog weinig te maken met dat van de jaren 1970. Sommige producten die vroeger courant waren in deze winkels zijn verdwenen, terwijl de activiteit van perswinkeliers geleidelijk gediversifieerd is. Yannick Gyssens haalt onder meer het voorbeeld aan van telefoonkaarten, die in de oude wetgeving nog met de activiteit van perswinkeliers werden geassocieerd maar niet langer overeenstemmen met de huidige realiteit. 

Twee criteria om het statuut te verkrijgen 

De nieuwe regelgeving steunt hoofdzakelijk op twee voorwaarden. 

Eerste vereiste: het verkooppunt moet minstens 200 verschillende en recente titels aanbieden. Dit aanbod moet kranten, weekbladen en maandbladen omvatten. 

De tweede voorwaarde heeft rechtstreeks betrekking op de organisatie van de handelszaak. Minstens 40 % van de verkoopoppervlakte moet gewijd zijn aan producten die kenmerkend zijn voor een perswinkel. 

Deze categorie omvat onder meer pers, boeken, papierwaren en wenskaarten. Ze omvat ook producten op basis van nicotine, sportweddenschappen en producten van de Nationale Loterij. 

Waarom worden “valse” perswinkels geviseerd? 

Volgens de federatie vestigen sommige zaken zich met een relatief beperkt aanbod aan publicaties, maar proberen ze toch te genieten van de voordelen die verbonden zijn aan het statuut van perswinkel. Tot de vermelde belangen behoren onder meer ruimere openingsuren en toegang tot sportweddenschappen. 

Voor Corbis moeten deze voordelen verbonden blijven aan de daadwerkelijke uitoefening van de activiteit van onafhankelijke perswinkelier. 

“Dit nieuwe wettelijke kader zal het mogelijk maken om het fenomeen van valse onafhankelijke perswinkels te bestrijden, die zich overal vestigen, een beperkt aantal publicaties aanbieden, maar vooral bepaalde voordelen willen genieten,” stelt Yannick Gyssens. 

Een sector die nog 1.500 tot 1.600 zelfstandigen telt 

De hervorming komt er ook in een context waarin het aantal onafhankelijke perswinkels afneemt. België telt er nog tussen 1.500 en 1.600, volgens de cijfers die door Corbis worden vermeld. Ongeveer 900 bevinden zich in het noorden van het land. De federatie hoopt dat de nieuwe regelgeving zal helpen om deze daling af te remmen. 

Zelfstandigen moeten ook rekening houden met de concurrentie van ketens van perswinkels. In dit commerciële landschap is Corbis van mening dat een striktere juridische definitie de professionals die een echt divers persaanbod in stand houden beter zal beschermen. 

Het nieuwe statuut garandeert op zich uiteraard niet de economische toekomst van deze handelszaken. Maar voor de federatie vormt het een middel om het gebruik van de benaming en de bijbehorende voordelen beter te omkaderen. 

De diversiteit van de pers centraal in het debat 

Voor Corbis raakt de kwestie ook aan de diversiteit van de informatie die voor het publiek toegankelijk is. Een perswinkel mag niet louter een verkooppunt worden dat enkele magazines met zeer grote oplage aanbiedt. 

“We willen geen land waar er morgen alleen nog ‘valse’ perswinkeliers zouden zijn die enkel de top 20 van de magazines aanbieden,” waarschuwt Yannick Gyssens. 

De voorzitter van de federatie koppelt deze problematiek rechtstreeks aan pluralisme en aan de mogelijkheid voor burgers om toegang te krijgen tot zo breed mogelijke informatie. 

Het nieuwe kader probeert zo een bepaalde opvatting van het beroep te beschermen, die met name gebaseerd is op de beschikbaarheid van een voldoende ruime keuze aan kranten en tijdschriften. 

De regelgeving moet nu de test op het terrein doorstaan 

Criteria definiëren is echter maar een eerste stap. Er moet ook worden gecontroleerd of ze effectief worden nageleefd. 

Corbis hoopt daarom dat de nieuwe wetgeving gepaard zal gaan met controles op het terrein. Yannick Gyssens verwijst onder meer naar de rol die de Federale Overheidsdienst Economie zou kunnen spelen om handelszaken te identificeren die zich als onafhankelijke perswinkels voorstellen zonder de nieuwe voorwaarden na te leven. 

De federatie is al begonnen met het voorbereiden van haar eigen leden op de inwerkingtreding van het systeem. Er werd hun een brief gestuurd zodat ze hun situatie kunnen controleren. De betrokken perswinkeliers worden uitgenodigd om na te gaan of ze wel degelijk aan de criteria van de nieuwe regelgeving voldoen en, indien nodig, de nodige maatregelen te nemen om zich in regel te stellen. 

Corbis bereidt parallel daarmee een tool voor die het administratieve beheer van de dossiers van professionals moet vergemakkelijken. 

“Berekeningen, statuten en documenten zullen allemaal digitaal worden bewaard om de dossiers van onafhankelijke perswinkeliers gemakkelijk te beheren en zich voor te bereiden op eventuele controles,” geeft Corbis aan. 

Tien jaar strijd om een oude wetgeving te moderniseren 

Voor Corbis betekent de inwerkingtreding van het nieuwe statuut vooral het resultaat van een jarenlange eis. De federatie vroeg al ongeveer tien jaar om een definitie die beter aangepast is aan de hedendaagse realiteit. Het oude kader, dat dateerde van 1977, weerspiegelde niet langer voldoende de veranderingen die zich in het beroep hebben voorgedaan. Tussen de evolutie van verkochte producten, de diversificatie van activiteiten en de opkomst van handelszaken die willen profiteren van de bijzonderheden van het statuut, is de sector grondig veranderd. 

De doeltreffendheid van het systeem zal nu afhangen van de toepassing ervan en van de controles die kunnen worden uitgevoerd. Na tien jaar strijd om deze juridische erkenning te verkrijgen, gaan onafhankelijke perswinkeliers een nieuwe periode in waarin de definitie van hun beroep preciezer, maar ook veeleisender wordt.