De Ksa wint haar krachtmeting tegen twee loterijen 

De Nederlandse rechter heeft het standpunt van de Ksa bevestigd in haar geschil met de Nationale Postcode Loterij en de VriendenLoterij. Centraal in de zaak stonden spelen die in 2023 op internet werden aangeboden en toegang gaven tot een extra trekking. De rechtbank Amsterdam oordeelt dat dit mechanisme een kansspel op afstand vormde waarvoor de twee loterijen niet over de vereiste toestemming beschikten. 

Een eenvoudig online spel dat de aard van de loterij verandert 

In 2023 boden de Nationale Postcode Loterij en de VriendenLoterij hun deelnemers online toegankelijke spelen aan. Elke dag kregen spelers gratis één krediet per gehouden biljet. 

Dat krediet kon worden gebruikt door een spel te starten. Aan het einde van dit proces kreeg de deelnemer een loterijnummer waarmee hij automatisch kon deelnemen aan een extra trekking die elke week werd georganiseerd. 

Het is de combinatie van deze verschillende stappen die de aandacht van de Kansspelautoriteit trok. Voor de Ksa moesten het kleine digitale spel en de wekelijkse trekking niet afzonderlijk worden onderzocht: ze vormden één enkel mechanisme. 

Na het functioneren van het aanbod te hebben onderzocht, had de Ksa geconcludeerd dat de spelen en de extra trekking samen een kansspel op afstand vormden. Het probleem was dan juridisch: de betrokken loterijen beschikten niet over een vergunning waarmee zij zo’n online kansspel mochten aanbieden. Op 15 mei 2023 legde de regulator daarom aan beide organisaties een maatregel onder dwangsom op. 

De loterijen hebben de betrokken spelen effectief verwijderd. Ze aanvaardden de juridische analyse van de regulator echter niet. Nadat ze de beslissingen van de Ksa hadden betwist, brachten ze het geschil uiteindelijk voor de rechter. 

De rechtbank beschouwt het spel en de trekking als onlosmakelijk verbonden 

In haar beslissing, gepubliceerd op woensdag 12 augustus 2026, volgt de rechtbank Amsterdam de redenering van de Ksa. Volgens de rechters is het verband tussen het online spel en de extra trekking voldoende rechtstreeks om ze als één geheel te beschouwen. 

Eén element woog bijzonder zwaar in deze analyse: een deelnemer kon geen toegang krijgen tot de extra trekking zonder het spel te starten. Die voorwaarde creëert volgens de rechtbank een verband tussen beide mechanismen. Het verkrijgen van deelname aan de trekking stond dus niet zomaar los van het online aangeboden spel. 

Het feit dat een gebruiker het proces kon starten zonder echt te spelen, wordt niet als doorslaggevend beschouwd. Op dezelfde manier vinden de magistraten het niet beslissend dat het resultaat van het spel geen enkele invloed had op dat van de loterijtrekking. 

De analyse heeft meer betrekking op de globale opbouw van het systeem dan op de invloed van het spel op de winstkansen. De rechtbank oordeelde dat de invoering zelf van een spelelement in het proces waarmee het deelnamebewijs werd verkregen, verder ging dan wat was toegestaan. 

De online verdeling van een nummer blijft mogelijk, maar onder voorwaarden 

De twee loterijen waren van mening dat zij, binnen het kader van hun vergunde loterijen, op afstand deelnamebewijzen mochten verstrekken. Zij baseerden zich op de regels rond kansspelen op afstand om deze interpretatie te verdedigen. 

Volgens de rechters is wat bij een loterij op afstand mag worden gedaan beperkt tot het verstrekken van het deelnamebewijs. De toestemming laat niet toe om daar vrij andere mechanismen aan toe te voegen, met name een spelelement. 

In het onderzochte systeem ging het echter niet alleen om het digitaal bezorgen van een loterijnummer aan een deelnemer. Wanneer die op de knop drukte om te beginnen, werd ook een spel gestart. Dit kenmerk is belangrijk, zeker omdat de loterijen zelf hadden aangegeven dat deze spelen bedoeld waren om hun loterij aantrekkelijker te maken. 

De maatregelen van de Ksa waren gerechtvaardigd 

Na de argumenten van de partijen te hebben onderzocht, concludeerde de rechtbank dat de twee loterijen de Nederlandse kansspelwetgeving hadden overtreden. De Ksa had dus het recht om in te grijpen. 

De maatregelen onder dwangsom die in mei 2023 werden opgelegd, werden gerechtvaardigd geacht. De rechtbank verwierp ook het argument dat de beslissingen van de regulator onvoldoende gemotiveerd zouden zijn. 

De zaak kan nog een nieuw hoofdstuk krijgen 

De twee loterijen beschikken nog over een beroepsmogelijkheid. Zij kunnen binnen een termijn van zes weken hoger beroep instellen bij de afdeling bestuursrechtspraak van de Nederlandse Raad van State. 

Een eventuele beroepsprocedure zou dus kunnen leiden tot een nieuw onderzoek van de gekozen interpretatie.