Waarom geldt het reclameverbod niet voor de Nationale Loterij?
•
23 jun 2026 •
Reading time: 3 minutes
België heeft de afgelopen jaren de regels rond gokreclame fors aangescherpt. Private gokoperatoren kregen te maken met verregaande beperkingen op marketing, sponsoring en zichtbaarheid. De maatregelen moesten bijdragen aan minder normalisering van gokken en een betere bescherming van consumenten.
Maar één speler bleef grotendeels buiten schot: de Nationale Loterij.
Juist die uitzonderingspositie ligt nu onder vuur in het nieuwe GAMSPON-rapport van onderzoekers van de Universiteit Gent en Sciensano. Volgens de onderzoekers speelt de Nationale Loterij een belangrijke rol in de normalisering van gokken, terwijl zij tegelijkertijd niet aan dezelfde reclamebeperkingen onderworpen is als private aanbieders.
Twee soorten regels
Het huidige Belgische systeem maakt een duidelijk onderscheid tussen de Nationale Loterij en private gokbedrijven.
Voor vergunde private operatoren geldt sinds 2023 een principieel verbod op gokreclame, met slechts een beperkt aantal uitzonderingen. De Nationale Loterij valt echter onder een afzonderlijk wettelijk kader voor haar loterij- en krasproducten. Daardoor gelden voor haar andere reclameregels.
Volgens de onderzoekers leidt dat tot een opvallende situatie.
Terwijl de overheid probeert de zichtbaarheid van commerciële gokmerken terug te dringen, blijven reclamecampagnes voor loterijproducten prominent aanwezig in het straatbeeld, op televisie en via andere mediakanalen.
Belangrijke bron van normalisering
De kritiek van de onderzoekers gaat verder dan alleen regelgeving.
In het rapport wordt de Nationale Loterij expliciet genoemd als een factor die kan bijdragen aan de normalisering van gokken. Daarbij wijzen de onderzoekers niet alleen op de zichtbaarheid van loterijproducten, maar ook op de manier waarop de Nationale Loterij zichzelf positioneert.
Volgens het rapport wordt vaak de nadruk gelegd op steun aan sport, cultuur, goede doelen en maatschappelijke projecten. Daardoor ontstaat volgens de onderzoekers een positiever maatschappelijk beeld van gokproducten dan bij private aanbieders het geval is.
Juist dat maakt de uitzonderingspositie volgens hen moeilijk verdedigbaar.
Zijn loterijen echt minder risicovol?
Een belangrijk argument voor de uitzonderingspositie is dat loterij- en krasproducten traditioneel als minder risicovol worden beschouwd dan bijvoorbeeld online casino’s of sportweddenschappen.
De onderzoekers plaatsen daar echter vraagtekens bij.
Volgens het rapport evolueert het aanbod van de Nationale Loterij steeds meer richting digitale producten die qua gebruikservaring steeds dichter aansluiten bij andere online gokproducten. Vooral online varianten van loterijen en krasspelen verdienen volgens hen extra aandacht.
De onderzoekers stellen daarom dat verder onderzoek nodig is naar het daadwerkelijke risicoprofiel van deze producten.
Grondwettelijk Hof zet druk op overheid
De discussie beperkt zich niet langer tot academische kringen.
Het GAMSPON-rapport verwijst naar een uitspraak van het Grondwettelijk Hof uit december 2025. Volgens het Hof is het verschil in behandeling tussen de Nationale Loterij en private operatoren niet langer vanzelfsprekend te verantwoorden. Op termijn zouden voor alle aanbieders dezelfde regels moeten gelden.
Dat oordeel kan belangrijke gevolgen hebben voor de toekomstige regelgeving rond reclame.
Een ongemakkelijke vraag
De discussie raakt aan een fundamentele vraag binnen het Belgische gokbeleid.
Als gokreclame volgens onderzoekers bijdraagt aan de normalisering van gokken, waarom zouden die zorgen dan alleen gelden voor private aanbieders?
Of anders geformuleerd:
Waarom zou een reclameverbod gelden voor casino’s en bookmakers, maar niet voor de Nationale Loterij?
Dat is precies de vraag die het GAMSPON-rapport opnieuw op tafel legt.
En het is een vraag waar beleidsmakers de komende jaren waarschijnlijk steeds moeilijker omheen zullen kunnen.