Loot boxes onder druk in 2026 

Loot boxes worden niet automatisch beschouwd als kansspelen, maar de aandacht van de Europese autoriteiten verschuift naar consumentenbescherming, virtuele munten en mechanismen die herhaalde uitgaven kunnen aanmoedigen. 

Een eenvoudig mechanisme dat een complexe juridische vraag oproept 

Een speler koopt een digitaal pakket met voetbalkaarten. Er verschijnen lichten op het scherm, een animatie houdt de spanning vast en na enkele ogenblikken wordt de inhoud van het pakket onthuld. Deze enscenering kan doen denken aan bepaalde mechanismen van kansspelen. Toch is er geen traditionele inzet of casinofiche nodig. Vooral afhankelijk van de jurisdictie en de manier waarop het spel is ontworpen, voldoet de handeling niet noodzakelijk aan de juridische definitie van een kansspel. Precies daar ligt het probleem. 

Het Europese leeftijdsclassificatiesysteem PEGI omschrijft betaalde willekeurige items als mechanismen waarmee men, met echt geld of een virtuele munt, een beloning kan kopen waarvan de verkrijging afhangt van toeval. 

Waarom loot boxes niet automatisch kansspelen zijn 

Bij een klassiek casinospel is de regelgevende redenering relatief direct: iemand zet geld in, toeval speelt een rol in het resultaat en er kan een beloning met economische waarde worden verkregen. 

Loot boxes vertroebelen deze logica, met name rond de begrippen inzet en waarde van de winst. 

Vanuit het perspectief van de speler berust het mechanisme wel degelijk op onzekerheid. Het kan ook herhaalde aankopen uitlokken. Maar deze kenmerken volstaan op zich niet om een systeem juridisch als kansspel te kwalificeren. De vraag wordt nog delicater wanneer de beloning opgesloten blijft in het digitale universum van het spel en niet in geld kan worden omgezet. 

Daarom zou het onjuist zijn om te stellen dat alle loot boxes verboden kansspelen vormen. Omgekeerd betekent hun uitsluiting uit bepaalde kansspelwetgevingen niet dat ze aan elke regelgevende bezorgdheid ontsnappen. 

In 2026 kijkt Europa verder dan louter toeval 

De autoriteiten onderzoeken nu ruimer hoe games worden ontworpen om de beslissingen en uitgaven van spelers te beïnvloeden. 

Ontwerpmechanismen die het gedrag van consumenten kunnen sturen en systemen die herhaald engagement bevorderen, krijgen steeds meer aandacht. Ook bestaande regels rond oneerlijke handelspraktijken en transparantie van informatie kunnen een rol spelen. 

De Nederlandse regering verdedigt zo het idee van een Europees verbod op betaalde loot boxes in het kader van het toekomstige Europese kader rond digitale billijkheid. Haar aanpak is ook bedoeld om het toezicht op virtuele munten en mechanismen waarbij betaling een voordeel in het spel oplevert, te versterken. 

PEGI verstrengt zijn classificatie voor willekeurige aankopen 

In maart 2026 kondigde PEGI nieuwe criteria aan voor games met betaalde willekeurige items. Deze nieuwe regels gelden sinds juni 2026 voor nieuwe indieningen. 

De meeste games die loot boxes of gelijkaardige willekeurige aankopen aanbieden, krijgen voortaan minstens een PEGI 16-classificatie. Afhankelijk van de manier waarop deze functies worden geïmplementeerd en van de aanwezigheid van andere elementen kan een PEGI 18-classificatie worden toegekend. 

De evolutie heeft ook betrekking op bepaalde mechanismen die schaarste of tijdelijke aanbiedingen gebruiken om frequente uitgaven aan te moedigen. 

In België zijn loot boxes strikt gereguleerd 

België hanteert een van de strengste standpunten in Europa. Sinds 2018 worden betaalde loot boxes die voldoen aan de criteria van een kansspel als illegaal beschouwd wanneer ze zonder vergunning worden aangeboden. De Kansspelcommissie is met name van mening dat betaling, toeval en de mogelijkheid om een winst te verkrijgen deze mechanismen onder het toepassingsgebied van kansspelen kunnen brengen. 

Deze aanpak heeft meerdere uitgevers ertoe aangezet hun games aan te passen of ze niet in België op de markt te brengen. Electronic Arts heeft met name de mogelijkheid geschrapt om FIFA-pakketten met betaalde punten te kopen voor Belgische spelers. Ook andere titels werden verwijderd of aangepast. 

Na loot boxes wordt het volledige gameontwerp bekeken 

Moderne games beschikken over talrijke monetisatiemiddelen: seizoenspassen, aanbiedingen die slechts tijdelijk beschikbaar zijn, beloningswielen of omgevingen die bepaalde visuele en gedragsmatige codes van casino’s overnemen. 

De echte regelgevende uitdaging zou dus de combinatie van deze mechanismen kunnen worden. 

Michel Groothuizen, voorzitter van de Nederlandse Kansspelautoriteit, gaf begin 2026 aan dat games steeds vaker worden ontworpen om gebruikers betrokken te houden en uitgaven te stimuleren via functies die op toeval berusten. 

De autoriteiten zouden meer belang kunnen hechten aan de manier waarop het volledige systeem de uitgavengewoonten beïnvloedt, met bijzondere waakzaamheid tegenover minderjarigen.